Showing posts with label Father's Day. Show all posts
Showing posts with label Father's Day. Show all posts

Thursday, June 13, 2019

Patling chuan...

Thufingte 22:6 - Naupang chu a kalna awm kawngah chuan zirtir ula, A upat hun pawhin a thlah lo vang.
 

Mipate hi chi thlah tura khuanu duan anni ngei ang, amaherawhchu Patling ni tur chuan mi bik nih a ngai thung.

Naupangte’n PA an chawimawina NI bik hmang tura ruahmanna hi Spokane, Washington-ah a intan a. Kum 1909-a NUTE NI thuchah Sonora Smart Dodd-i’n a ngaihthlak atanga rawn in-mun a ni. Sonora-i hi a nu in a thihsan hma avangin a pa William Jackson Smart-a’n a enkawl seilian a, atana a hlutzia hi a PA hriattir ngei a duh. Nu leh Pa nih fawmin huaisen leh inpumpek, hmangaih taka enkawlin a pa hian an unauza a chawilian a. A pa pian thla June chawiin PATE NI hmasaber hmanna atan June ni 19, 1910 chu a thlang ta a ni.

 Kum 1935 khan PATE NI Silver Jubilee pualin lehkhabu buatsaih a ni. Chu lehkhabu te-takte ah chuan tihian a inziak, ‘He NI lo chhuahna hi kum 37 liamta a Washington tlang pakhat Big Bend an tih, huan pilril taka awmah khan a ni. March thla thli na tak thawt vuk vuk na kara lungngaihna namenlo lo thlengah chuan a ni.

Khawhar takin pa pakhat hi a indawm kun a, a velah chuan a fate’n tap chungin an bawr laih bawk a. Vur thli lo tlehin an tukverhte a khuh luk a, thlipui a inmun mek lai chuan, a fa tlum ber chu thawklehkhatah pawn lam panin a NU au chungin a tlanchhuak ta vut mai. Chu hraichawi awrawl chuan a chunnu, thihna kutin a chelh tawh chu a au ei(h) zo si lo!

Hmanhmawh takin a pa chuan naupang chu a thlazar hnuaia awm turin a umzui vat a, tichuan thanghnih lian zet chu William Jackson Smart-a chuan chun lovin, nu leh pa dinhmun chelhin a fate a lo awpkhawm ta a ni.

Senora Louise Smart-i, Mrs.John Bruce Dodd lo nita tan he thil thleng hi, PATE tana Ni bik siam tura a ngaihtuahna khalhtu pawimawh tak a ni. A pa hmangaihna leh inpekna te, a pasalin a fapa a hmangaihna a hmuh leh hriatte atang chuan PATE NI serh chu tihpuitlin ngei tumin a bei a, ram pum huapin hman a lo ni ta.’

Kum 1926 khan New York khawpuiah National Father’s Day Committee din a ni a, kum 1956-ah America rama Congress Joint Resolution in a pawm. Tichuan, kum 1972 khan US President Richard Nixon-a chuan June thlaa Chawlhni vawi thumna chu America ram pumah PATE NI bika serh turin a lo nemnghet a ni. Salvation Army te pawhin kan ni bikah dahin khel lovin kan lo hmang ve ta.

Tunge Patling? tiin in zawt ta ila, Bible thu atangte leh kan chhehvela mi pa-te kan mitthla-ah an lo lang suau suau mai thei. Pa tha chanchin ni lovin, Patling nih theih dan vawiin Pa-te Ni ah hian ilo zir ho teh ang.

Pathian a tih. Thufingte 1:7 'Lalpa tih hi finna bul a ni a; Nimahsela mi ate chuan finna leh zirtirna an hmusit thin'. Pathian a tih tlat avangin Patling nih a hlawh.

A nupui a hmangaih. A nupui laka a awm dan zawng zawng a fate'n an lo thlir reng a, chhungkua an din ve huna an nun dan tur an zir tih a hria. Nupuite zahpah lo, kutthlak ching a nih chuan, a fate'n thil nihphung rengah ngaiin an chhawm dawn si a, chuvangin a Nupui hmangaih leh duat takin a  dawm thin. A Fapa pawh pasal leh Pa nih tling takin a lo seilian ang a, a fanu pawhin chutiang mi chu pasal atan a beisei thei ang. Ephesi 5:28-ah chuan Pasal te'n anmahni taksa an hmangaih ang tluka an nupuite hmangaih turin min fuih. Mahni nupui hmangaih tu chuan amah a inhmangaih a ni.

A fate a ngaihven. An lamah bengchhi in a ngaihven thin. Mit leh beng lehlam TV/Mobile phone lama len a, lehlama lo dawnsawn ni lovin, ngunthluk taka lo ngaihthlak saktu a ni. An tet laia an hriatthiamloh chu hote a ni thei, hrethiam turin a lo tanpui a, an len hnua harsatna an tawh palhin pan hmasak berah an nei thin. Engthil pawh zalen taka an sawipui theih ni turin a ngaihven tlat a ni. Thufingte 1:5 ah chuan Pa fingin finna leh thuril sawite hriatthiamna a neih tur thu min hrilh a ni.

A fate mamawh a phuhruk sak. A chuang aliam, an duh nazawng pek tur tihna a ni lova, an nitin mamawh, an thanlenna atana pawimawh engkim a ngaihtuah sak a ni. I Timothea 5:8 ah chuan, miin a chhungkhat lainate a ngaihsak lo va, a chenpui chhungte ngei pawh a ngaihsak loh chuan rinna a phatsan a, ringlo mi ai pawhin a thalo zawk, tiin min hrilh a. Pathian awm ringlote mahin an chhungkua an ngaihsak a, an enkawl theih chuan, mahni fate ngaihsaklo leh enkawllo chuan Patling nih a la hlat hle.

A fate a thunun thin. Mahni inchhung atangin thununna hnuaia awmdan fate zirtir a pawimawh tih a hria. Chutiangin Sikul thuneitute leh khawvel dan hnuaia rem taka awm dan an lo zir thei ang. Vaukhanna tawngka chhuah thlazen loh tur, thununna an chunga a lek dan an thlir reng a, a sawi anga a tilo anih phei chuan, palzut dan an zir thuai dawn a ni. An laka a phut anga a awmlo anih leh lek phei chuan, Pathian thuneihna hrelo in an lo thanglian dah ange. An zah tlakin a nung a, hmangaih taka thununin a kaihruai thin.

Finna dilin a tawngtai thin. A fate hriat thiamloh leh mamawh zawng zawng phuhruk turin theihna a nei lo tih a inhria. Patling ni turin a finna, hmangaihna leh dawhtheihna te a tawk hauhlo, chuvangin, a neitu Pathian hnenah a dil thin. A fate tana Patling ni turin tanpuitu a mamawh a, tanpui theitu chu Pathian chauh a ni.

Bang lovin a fate tan a tawngtai thin. A fate awmna hmun zawng zawngah a awm ve theilo, khawikipah a humhim phalo tih a hria. Englai pawha hmutu leh humhim theitu Pathian hnenah a fate a hlan thin. Thil tha leh thalo thliar hrang turin a zirtir a, amaherawhchu, chutiang thlangfel tura thutlukna an siam a tul hunah an kiangah a awm ve thei si lo. A fate tan tawngtai in, Pathian kutah a kawltir ta zawk a ni. A hmangaih aia nasa in a hmangaih a, thil kalhmang pawh a hre zawk tih hriain, A hmangaihna angchhunga lo humhim turin a ngen thin.

A fate entawn tlakin a nun a veng tha. Thufingte 22:6 a kan hmuh angin, kan fate hi an kalna tur kawng kawhhmuhin kan zirtir an ngai a, chungte chu an upat hunah an theihnghilh hauh lo ang! A duh emaw duhlo emaw, a fate tan chuan an 'IDOL' a ni tlat, a awmdan tinreng zirin an ngaisang em em a ni. I pa i ngaihsan thin zia te kha ngaihtuah la, a ziarang i pholang ang bawkin, i fate pawhin an nunpui dawn tih hre reng ang che. Patling chuan fate entawn tlak ni turin a nun a vawng tha thin.

Hun tawp atan a fate a buatsaih fel. Thufingte 23:24 ah chuan, 'Mi fel pa chu nasa takin a hlim ang a, fa fing hringtu chuan a chungah lawmna a nei ang', tih kan hmu. A fate'n in inlum an chhuahsan hun a lo la herchhuak ang, chumi atan a theihtawp in a lo inbuatsaih lawk. Chu aia pawimawh lehzual chu chatuan hun atan buatsaih a pawimawh tih a hria. Thutlukna a siamsak thei hauhlo, amaherawhchu, thutlukna dik an thlan theih nan a kaihruai thei thung. Rawngbawltu, Doctor, Engineer, IAS ni tura buatsaih tur chauhvin ROHLU Lalpa'n a pe lo a, chatuan NUNNA ROHLU nei ngei tura enkawl chu a koah a innghat tih a hria.

Patling nih hi thil awlai ani hauhlo mai le, amaherawhchu, thil tih theihloh erawh a ni hauh si lo. Beih fan fan a ngai a, tawngtaina tam tak nen, thutlukna dik siamte pawh a ngai. Mahni chauh chuan a theiloh ang, Pathian pawhin a phut lo a ni. Patling dinhmun luah tura kan khualzin kawng kan zawh mekah hian Pathian chauh rinchhanin bei ila, mal min sawm ngei ngei ang.

Vawin Pate Ni ah hian Pathian lehkhabu Rom 8:12-17 thu hi lo thangmawi lehzual se a va tha em! “Abba! (Ka pa!)” tiin khawi hmunah pawh, enghunah pawh kan au thei a, kan thatna tura min thawhsak tur hian ‘super power’ ni mai lovin ‘Supreme Power’ neitu a la ni zui. Khawvel leh a chhunga awm zawng zawngte hi A kutphah chhungah kan awm asin!


Jean Ralte

Sunday, June 18, 2017

Pate Ni

Mipate hi chi thlah tura khuanu duan anni ngei ang, amaherawhchu chhungkaw puipa ni tur chuan mi bik nih a ngai thung.

Naupangte’n PA an chawimawina NI bik hmang tura ruahmanna hi Spokane, Washington-ah a intan a. Kum 1909-a NUTE NI thuchah Sonora Smart Dodd-i’n a ngaihthlak atanga rawn inmun a ni. Sonora-i hi a nu in a thihsan hma avangin a pa William Jackson Smart-a’n a enkawl seilian a, atana a hlutzia hi a PA hriattir ngei a duh. Nu leh Pa nih fawmin huaisen leh inpumpek, hmangaih taka enkawlin a pa hian an unauza a chawilian a. A pa pian thla June chawiin PATE NI hmasaber hmanna atan June ni 19, 1910 chu a thlang ta a ni.
 


Kum 1935 khan PATE NI Silver Jubilee pualin lehkhabu buatsaih a ni. Chu lehkhabu te-takte ah chuan tihian a inziak, ‘He NI lo chhuahna hi kum 37 liamta a Washington tlang pakhat Big Bend an tih, huan pilril taka awmah khan a ni. March thla thli na tak thawt vuk vuk na kara lungngaihna namenlo lo thlengah chuan a ni.

Khawhar takin pa pakhat hi a indawm kun a, a velah chuan a fate’n tap chungin an bawr laih bawk a. Vur thli lo tlehin an tukverhte a khuh luk a, thlipui a inmun mek lai chuan, a fa tlum ber chu thawklehkhatah pawn lam panin a NU au chungin a tlanchhuak ta vut mai. Chu hraichawi awrawl chuan a chunnu, thihna kutin a chelh tawh chu a au ei(h) zo si lo!

Hmanhmawh takin a pa chuan naupang chu a thlazar hnuaia awm turin a umzui vat a, tichuan thanghnih lian zet chu William Jackson Smart-a chuan chun lovin, nu leh pa dinhmun chelhin a fate a lo awpkhawm ta a ni.

Senora Louise Smart-i, Mrs.John Bruce Dodd lo nita tan he thil thleng hi, PATE tana Ni bik siam tura a ngaihtuahna khalhtu pawimawh tak a ni. A pa hmangaihna leh inpekna te, a pasalin a fapa a hmangaihna a hmuh leh hriatte atang chuan PATE NI serh chu tihpuitlin ngei tumin a bei a, ram pum huapin hman a lo ni ta.’

Kum 1926 khan New York khawpuiah National Father’s Day Committee din a ni a, kum 1956-ah America rama Congress Joint Resolution in a pawm. Tichuan, kum 1972 khan US President Richard Nixon-a chuan June thlaa Chawlhni vawi thumna chu America ram pumah PATE NI bika serh turin a lo nemnghet a ni. Salvation Army te pawhin kan ni bikah dahin khel lovin kan lo hmang ve ta.

Pa neite tana pa an hlu tluk zetin pa neilote tan pawh pa an hlu. Zua tello-a chawilen ka ni a, Pa neilo chu ka ni hauhlo. Pa uapna tawnhriat ka nei tlem hle a, ka tawnchhun erawh ka thlamuanpui thung. Chuvangin ka tan PA a hlu bik riau in ka hre thin. Nu tana nu leh pa kawp chu thil namai a ni hauhlo ang. Ngai teh u, Pain min hmangaihna chu a va nasa em! ‘Pathian faahte’ min vuah tak hi; chutiang chu kan ni reng e. [I Johana 3:1He thu hi a va hlu em!

Vawin Pate Ni ah hian Pathian lehkhabu Rom 8:12-17 thu hi lo thangmawi lehzual se a va tha em! “Abba! (Ka pa!)” tiin khawi hmunah pawh, enghunah pawh kan au thei a, kan thatna tura min thawhsak tur hian ‘super power’ ni mai lovin ‘Supreme Power’ neitu a la ni zui. Khawvel leh a chhunga awm zawng zawngte hi a kutphah chhungah kan awm asin!

Pa?
v ‘PA in a fate tana a tih theih hlu ber chu - a fate NU a hmangaih hi a ni”

v ‘Nu te ang bawkin PA tur renga piang an awmlo a, mipa te hi PA ah an lo thanglian zawk thin a, PA nih hi an thanlennaa hun pawimawh tak a ni’ David M. Gottesman

v ‘A fa hrechiangtu chu PA fing a ni” – William Shakespeare

v ‘Ka pa kha engang mi nge a nih a pawimawh ber lo, a pawimawh zawk erawhchu engang mi niin nge ka hriatreng’ – Anne Sexton

v ‘Naupangte nunah PA uapna aia thlamuanpuiawm zawk awm theiin ka hrelo’ – Sigmund Freud


v ‘Thilpek hlu ber chu Pathian hnen atanga ka dawn a ni a, chu mi chu ka PA tiin ka ko thin’
Jean Ralte
 
2017 Pate Ni puala ka pa hova kan thlalak hi kan tarlang ve ange: