PENTIKOS CHANCHIN
GENERAL WILLIAM BOOTH-A HNENA
VANRAMA
PUANCHHUAH CHU
BUNG 1
Inlarna dang ka hmu leh
a. Ka mumang tam tak avang hian "hmutheitu"
anga ngaih ka nih loh ka beisei; mahse hetiang hian ka sawi tur chu a lo thleng
tlat si. He thuziak thupui chungchangah hian thil tangkai tak leh chhiar tlak ziah
chhuah ka duh a; mahse, engtinnge ka puitlin tak ang le?
Bible-a thuziak kan hmuh
bâkah, inlârnain a kawh thupui rilru hneh tak chanchin a thlen laia tel ve ngeite
ka atanga hriat ka duhna chu palzam mai chi a ni lo. "Aw, chu ni ropui
taka pindan chungnung luahlumtu mi tlemte zinga mi pakhat tal biangbiakna hun han
nei hlauh ila aw," tiin ka au chhuak tih ka la hre reng.
Mahse, chuti mai chuan a
puitlin ngawt theih loh; chuvangin, ka suangtuahna chu thlaa thuamin, van ram
lamah min thlawhpui ta nghal a, chutah chuan, rawngbawltu vantirhkoh duhsakna
zarah, ka hmuh duh takte zinga mi pakhat hmelhriat tirin ka awm ta hlauh mai, a
aw-ka atang ngeiin heng thute hi hriattir ka ni a, thlarauva thâwk khum
ziaktuin Lehkhabu Thianghlima a sawi chanchin nêna inmil tak niin ka hria. He
thuziak chhiartute'n a takzia leh a nihna ang tak an man theihna anih beiseiin
Bible zulzuia siam a ni a. Pathian thutak humhim duh tlattute pawhin an
ngaimawh lovang.
Han mitthla ve mah teh,
chhiartu duh tak, Ram Thianghlima cheng mi pakhat nen, ramngaw hring dup kara
hlobet hring mawi takin a khuh, tuipui kamah thuin, tuinunglui luang chamdel
lungmuang takin kan thlir a. Kan chhehvelah chuan pangpar rawng chi hrang hrang
duhawm ber berte an awm a. Kan chung van dum thiang tak kara ni zungzam rawn
luang thla del del te; chutih laia thingzar mawi tak tak beltu paradis savaten
an hram rimawi hmanga min lo awi te chuan, a ram mawina leh nawmna a tifamkim
ngei e.
Tunah chuan kan thupui
lam hawi tawh ila. Mahse ka kal zel hmain khawvela Kristianna tanna nena
inzawmna nasa tak nei chanchin, a aw-ka ngeia min hrilhtu hi tunge anih han
tarlan hi thil tih awm tak niin ka hria.
Tu nge a nih? Ah, chu ka
zawhna hmasa ber chu zangkhai taka min chhangin, “Ka hming chu Samuel-a a ni a,
mi thianghlim duhawm tak - Nain-khuaa hmeithainu tia khawvelin a hriat lar fapa
kha ka ni.” Mak ti zet a,"Chuti maw!", tia chhawnin, "Thlana vuiliam
mai tur, kawng an zawhpui mek laia kan Engthawlna Lalpa in mitthi a kaihthawh,
a nu kuta a rawn hlan leh kha i ni maw?" "Keimah ngei ka ni e,"
tiin min chhang a, a hmela lawmna eng nen, rinhlelh rual lohvin, a Lalpain a nu
a ngaihsakna ngilnei tak leh a hnu lama a rah chhuah malsawmnate hriatrengna
chu a langchhuak a ni.
Ka mak tihna chuan tawp
chin a nei lo va, zawhna engzat nge ka ka atanga lo puak chhuak pawh ka hre ta
lo, thil dang dang bakah, a nun leh kaithawh anih laia a rilru put hmangte, a
dam chhung hun a hman dan te; tin, vanrama a nu a hmuh leh dante pawh — chutah
chuan a awm tih chu zawt kher lo pawhin ka hre si a. Mahse, ka tum bulpui chu
ka hre reng a, ka kal chhan ber chu thil dang ka luhchilh hmain ka ngaihven
hmasa tur a ni.
Chuvangin, ka thianpa chu
ka sawichhawn duh thilte mit ngeia hmutu tak a nihzia ka inhriat chian tir hnuah,
ka awmhmun siamremin, ziahna tur ka buatsaih a, Pentikos Ni chanchin chu ka
ziak tan ta; ka thianpa thusawi angin, chu chuan min tiphurin, a khabe sep leh
a hmui phunri atanga aw-ka lo chhuakte chu Rimawi thangkhawk mawi tak ang mai a
ni.
BUNG 2
A thusawite hian min tihnual lo va, ka thianpa
chu a thil hmuhte atanga ka thuhriat duh ang zawng zawng lakhawm ngei turin
theihtawp ka chhuah dawn tih ka tiam a. Chutah le, heng thute hi min hrilh ta a
ni.
"Ka sawi tur thil thlen
hma thla hnih chhung khan kan zavaiin phurna nasa tak kan nei vek tih chu sawi
tam a ngai lo. Khang thla chhungte khan kan Lalpa chungthu ngaihtuaha awmte, kraws-a
khenbeh leh thawhlehna thil rapthlak tak takte chu kan hmu tawh a, a hnu lama thil
mak dang dangte pawh. Chung hnuah chuan, ropui taka vana hruai chhoh hun a lo
thleng a.
“ Kan Lalpa hlu tak — a
let sâng tam taka hlu — kan thlir lai khan kan rilru puthmang chu ka sawifiah zo
lo. A Pathianna sawifiah sen rual loh hnung zuia kan lo thlir thin chuan, Amah
lo dawngsawngtu angchhunga cheng turin, rangkachak chhum karah chuan kan thlir
reng laiin min chhoh san a ni.
“Amah kan hmuh tawpna ni
dawn lo tlata hriatna kan nei a. Thlan thim atanga alo thawhleh hlima lawmna
nasa tak min rawn thlen ang bawkin, van dumpawl hring dup atangin a lo kal leh
ngei ang tih kan hria a; chutiang rilru pu chuan kan ding a, kan thlir ngawih
ngawih mai a ni.
“A tawpah chuan, hlimna
thu hnuhnung ber sawi tura awm hnufual ang maia lang vantirhkoh pahnihte chuan
min kalsan tawh tih min hriat nawn tir a, chutihlai tak chuan Jerusalem lam chu
kan hawi leh ta a ni. Hei hi kan chenna hmun a ni a, chu chu min hip chhan a ni
deuh ber a. Khawiah nge kan kal chuan ang? Chu bâkah, hei hi kan Lalpa thupêk
hnuhnung ber angin kan lo nghahna hmun tur a ni. Hetah hian hriatpuitu ni
turin, kan chunga thilmak thlengte midangte hriattir tur leh keimahni ngei
pawhin chhandamna kan chan tawhte sawi tura min pui thei Thiltihtheihna chu kan
nghak tur a ni.
"Sabbath ni chauh kal
ni mah se — khawpui thlenna tur mel 6 kal chu — khatih hunlai khan huphurhawmin
a lang. Darkar engemaw zat kalta chhung khan kan eiin kan in hek lo. Chuti
chung chuan kan zinga mipate chu kan phurnain min ti chau lo hram a, mahse kan
zinga hmeichhiate chu an chau hle mai, kan Lalpa Nu duh tak, ‘Engthawlna Nu’
tia kan sawi vek thin chu a kulcho tan a, mel tam kan kal hmain a chauh mai a
hlauhthawnawm hle.
“Mahse, Providence-a
chuan ruahmanna tha tak a siam a, Bartimai-a -i la hria ang a, Chhandamtuin a
mit a tihvar sak kha, Khawpui chhunga thei leh thlai phur kualin eizawnna a nei
tawh a, a lirthei ruak nen a lo kal tlang ve mek a. Phur taka min puiin, kan
phurrit min tizangkhai a, ‘Engthawlna Nu’ leh Lazara laizawn Mari chu kan chuan
tir a, ani pawh hi a hah viau a ni. Tichuan, kan tum ram panin kan kal leh ta
a.
"Chu zinkawng chu ropui
danglam tak a ni. Kan thinlung chu kan hun tawnte khan a luah lum a, kan thluak
pawh chu hmalam hun ngaihtuahnain a bawhkhah tlat avangin inbiak zai reng kan
rel lo. Thil thleng hnuhnung ber chu a pawimawh ber niin a lang, a chhan chu Zirtirtu-in
min hnutchhiah mawhphurhna pawimawh takah chuan hnehna chang tura hmatiang sawn
zel a tul a ni.
“Kraws-a khenbehna khan
min timangang a, min hnawt tiauvin, beidawnna ruam min thlen a. Chu chu a chhe
tawk hle; mahse, khatih lai khan kan chungah mawhphurhna min hnutchhiah tih
reng kan hre lo. Tunah chuan kan hmu thiam ta a, a hma khan kan hre si lo. Kha
hun rapthlak takah khan keini A zirtirte chuan, chhandamna hnathawh chunglamin
ruahmanna a siam zawng zawng chu a tluchhe vek niin kan ngai.
"Nimahsela tunah
chuan engkim a danglam ta. Hnamte hmaa ding chhuak a, thuhretu nihna chu kan
chungah dah a ni ta a, a tawp a tawpah chuan, Amah chu Messia A NI tih leh, an
nghakfak Messia tihhlumnaah khan a mite chu mawhphurtu an ni tih hi. Tutenge
kan nih a, chutiang hna thawk tûr chuan tlinna kan nei reng em?
"Ni lo, khawvel pum
pui piantharna kawngah hian mawhphurhna pek kan ni ta maiin a lang a, a thusawi
hnuhnung ber, 'Ka thuhretu in ni ang...khawvel tawp thlengin' tih kha a ni lo
em ni? Chutiang ngaihtuahna chuan kan zinga thinlung chak ber berte pawh a tihnual
nghal der si a.
"A dik a ni, Zirtirtu-in
a sawi zawng zawng dikna chungchanga rinhlelhna awm thei zawng zawng chu tihbo
a ni tawh. Nunna leh ropuina Lalpa a ni. Thil zawng zawng chu A kutah hlan a
ni. ' A thisen chuan thil tenawm ber pawh a tithianghlim thei a ni.' Amaherawhchu,
Amah ber a awm tawh si lo.
"Vana hruai chhoh anih
lai kan thlir a, ring taka Halleluia kan pekte khan tlang a khawk rum rum a nih
kha; mahse, lungngai taka kan men hnual raih laiin kan hnen atangin a kal bo
tih kan hmu a, min kalsan tak tak tih kan hre si. Lungkhamna nasa takin min
delh a, thinlung tinrenga zawhna lo thleng chu, ‘A hlawhchhamna hmunah hian kan
hlawhtling ngut ang em? A tel lovin kan hneh meuh ang maw?’ tih hi a ni ta.
"Kan zinga zawhna
kan inzawh tawn ber a lo ni ta. Matthaia chuan Luka hnenah a rawt a, Luka chuan
Johana a zawt chhawng a, Johana chuan Nathanaela hnenah a sawi a, Nathanaela
pawhin Petera hnenah a sawi bawk a; Petera chuan, 'Ni e, in sawi hi a dik khawp
mai. Tunlaia kan rilru leh thinlung dinhmun hi a inang lo tih a chiang hle a; mahse,
min thlahna thuchah - kan hnena a thusawi hnuhnung berah khan ‘ chunglam atanga
ropuina lo thleng tur’ Jerusalem-a lo nghah tur thu a sawi tih i hre lo em ni?
Kan chak lohnate kan hria a, Amah pawhin a hre ve tho a, mahse min theihnghilh
dawn lo. Hmalam pan zel ila. A thupek kha i zawm tlat ang u. Kan tha vek ang.
Hlim rawh u, thiante u! Hallelujah! Kan hneh ngei dawn!
“Heng inrintawkna thute
hian pawl pumpui chungah nghawng tha tak a nei a, kan thlarau chuan a tawng
sang chho ta hle a ni.
"Kawng kual pakhat
kan paltlang dawn chuan tawlailir mawi tak pakhat hi kan hmu a, chutah chuan
pawimawh hmel tak tak mi pahnih, thu-ril tak khel ni awm taka inbe mek kan hmu
a. An sakawrte chu zawitein an kal a, kawng chhukchho lai tak anih avangin,
tutenge an nih pawh chiang takin kan hriat theih phah a, Heroda leh Pontia
Pilata ngei an ni, khawbul hnaia ruai-chaw kil tura zin dun an ni awm e;
tichuan, anni kan ngaihven ai mahin min hrechiang chak ni zawkin a lang, a
chhan chu rawn hawi-let meuhvin ngunthluk takin min rawn thlek kual si a.
“Krista zuitu - chatuan
atana an paih chhuah turte angin, Zirtirtu tana a thahnemngaih luattuk avanga
Petera’n a beng a sahthlak sak Kaiapha chhiahhlawh in anni chu a kawhhmuh tih a
chiang hle. Sakawrpu bulah chuan a chuang si a, Petera pawhin a han hre nghal mai
a.
"Mi tlemte kawngzawh
kan ang hle a, khawpuia kawngpui kan paltlang lai hian veivak ve te chuan min
ngaihven hran lo, an zinga tam tak chuan Nazaret mi zuitute kan ni tih an hre
chiang hle a ni."
"Hêng zînga ṭhenkhat
chuan zah takin min thlir a, mi pangngai tam takte zîngah hian Isua chu Zawlnei
dik tak a ni tih rinna thuk tak, sawi loh mah se, a la awm reng a, a thihna
rapthlak tak chu thil dik lo lian tak a ni tih rinna thuk tak a la awm a
ni."
“Tin, mi tam tak chuan
thu lengvel lo thang, mitthi zîng ata a thawhleh thu chu an lo hre tawh a, thenkhatin
an awih a. Chûng mite kan kal pelh lai chuan lainat takin min en a, midangte erawh
chuan langsar takin min nuihsan a, ‘Nazareth mite zuk ni a. Ha! ha! Tunah hian
khawiah nge in Messia chu?’ tihte'n hmuhsitna lantîrin min deusawh bawk a.
"Nimahsela kan
thinlung chu thildangin a uai-rit lutuk a, annin hnawl mah se, tunah chuan kan
Lalpa chu Pa ding lamah a awm tawh tihte kan hriattir maithei; Ropuina kawngkhar-a
a lut lai kan hmuh thu pawh kan sawi mahna; chutih hunlai chuan thim leh harsa
tak angin lang mah se, thil inthlak danglam tak a lo thleng dawn a, tuna min
nuihzattu thenkhat chu kan lamah an tang thuai dawn tihte pawh kan sawi mahna,
kan hre seng ta lo.
“Kan tum hmun kan thlen
chuan a tlai tawh hle a, zing lama inkhawmpui neihna tur thu kan inhrilh kual
hnuah zan mu chhing turin kan inthen ta a. Hmeichhiate pawh tiamin, kan thian
thenkhat chu hahchawl turin in-lam an pan a, mipa thenkhat, chenna hmun bik nei
lote chu Petera leh Tirhkoh dangte nen, in hlui lian tak quarters ang deuha
hman, khawpui daia awm chu an pan a, inhnuai chu riahna hmun a ni a, a chung
lam erawh chu a tul huna inkhawmna atan kan hmang thung.
He pindan hi kan zavaia
tan hmun thianghlim a ni tawh a, ni engemaw zat chhungin, thianghlim lehzual
tura buatsaih a ni. Hetah hian kan Lalpa chuan thilmak tam tak min hmuhtir a, a
thusawi ropui ber berte min hriattirna hmun a ni. He hmunah ngei hian, a bik
takin, theihnghilh ngai loh tur thil pawh kha a thleng si a, chu chu Thoma
rinhlelhna zilhhau mai ni lova hnawhbo sak anih tum kha, Chhandamtuin a hliamte
a entir a, a kut thir khenna kua zen turin a ti a ni. Aw, kha zan mawlh kha! Ka
tel ve a; Ka hmu ngei a ni. Engtikah mah ka theihnghilh tawh lo ang. Engtin nge
kha huna awm ve te khan rinhlelhna an neih leh theih tih ka ngaihtuah a; mahse,
a vanduaithlak hle mai! mihring nihphung pachhe tak avang hian, chu inkhawmpuia
tel ngei zingah rinhlelhna mai ni lovin, an rin loh avanga boral ta mai an awm
ka hlau. Mahse, nasa taka beih an tawk a ni.
"Awle, he pindanah
hian a tuk zingah chuan kan inhmukhawm a. Inkhawm hi zingkar hma taka koh a ni
a, a chhan chu, ka sawi tawh ang khan, a tam zawk chu a hma ni lama kan phurna
leh kan zinkawngte avang khan kan chau hle a, mahse, thilthleng mak te hi kan
lungkham lutuk a ni, hun danglam lo thlengte hi a inkar hlat hle mai. Tih tak
zetin, thil chhinchhiah tlak tak a lo thleng niin kan hria.
"Hall chu a khat tha
hle, mi zawng zawng kan kim vek a. Midangin min chim buai lohna atan kawngkhar
ven buai a ngai lo. Kristiante nena inzawmna neih chu thil hlauhawm tak a ni a,
chuvangin min hnim hnai duh lo, kan thil tum nena thinlung leh thlarau lama
inpumkhat tak tak, thil pawi a lo thlen thulh pawha hnual lo tur rual awmkhawm
kan ni.
"Inkhawmna ropui tak
a ni. Tirhkoh sawm leh pakhatte chu hmalamah an awm a. Petera chu Johana bulah
thuin ka hmu a, ani leh Tirhkoh dangte nen inkhawmna kal zelah an inrawn tawn
fo a ni. 'Engthawlna Nu' leh a rawngbawltu rinawm tak Mari Magdalini te, Lazara
farnu Marthi leh Mari te chu Tirhkohte bula hmun ruatah an awm a, an zingah
chuan ka nu ngei pawh a tel a, Pathian ngaihsak hmeichhe dang engemaw zat an
awm bawk. Chutah chuan 'Engthawlna Nu' pasal Josefa pawh a awm; Nathanaela leh
Barnaba te, Arimathai mi Stephena leh Josefa te, Bartimaia te; mitthi zîng ata
kaihthawh Lazara pawh; leh Nikodema, zan lama Isua hnena lo kal kha, a hun hnuhnung
lam hi Isua thawhleh hnu khan Krista hriatpui kawngah mak tak maiin a huaisen
ta a ni.
“Chutah chuan an chunga thilmak
thleng tawh mipa leh hmeichhia engemaw zat an awm a, mi dang tam tak Lalpa
zuitu, a thilmak tihte hmutu, chutiang chuan kan hnena chanvo chang tura hruai
an ni.
"Chu inkhawmna
thlarau chu a buatsaihtu mipuite ang bawka mak leh ropui a ni. A hma ni khan inrelbawlna
thar kalpui tura kan innghahna thlarauvah, rinhlelhna emaw hlauhna emaw awm
thei chu eng pawh lo awm se, zan lamah khan a bo vek tawh a ni. A pui apang, a
lian a te, member tuteah pawh inkiltawihna leh hnungtawlhna awm engmah hmuh tur
a awm lo va, inkhawmpui zawng zawng zingah chuan Officer leh Sipai te chu an
inzawmkhawm tha em em a, ringhlel thin Thom-a hi kan zingah chuan a inringtawk
ber leh thil engkim a engzawnga thlektu ber a ni ta.
"Peter-a chuan inkhawm
a kaihruai a. Tumahin chutianga ti turin an ngen lo; he hna luah tur hian chanvo
thianghlim engmah a phut hranpa lo bawk. Chutiang ti ta se sawisel leh danbeh a
tawk mai thei; mahse he hna hi vawi engemaw zat a lo chelh tawh a, kan Lalpa
hova kan awm lai leh a thih hnuah pawh a tlangpuiin a kengkawh mai thin a ni. He
hunah pawh hian chutianga tih chu thil nihphung pangngai tak niin a lang. Mi
tuemaw chuan a kaihruai ngei tur a ni a, amah ang bawka hna thawk tur chu tunge
awm chuang? Kum tam tak hnuah Paula chu Petera aiin kan zingah a langsar zawk chauh
a; dik tak chuan, tunlaia nangni Salvationist-te’n ‘The General’ in tih ang chi
kha a ni.
"Mahse, ka sawi mek
inkhawmpui chungchangah kir leh ta ila. A hmasa berin kan hun neih ang angte
chu pindan chungnung leh Temple ahte kan semrual tur a ni tih thutlukna kan siam
a; Temple-ah chuan kan Lalpa nun, a thihna leh thawhlehna nena inzawm thil dik
takte hriatpuitu kan ni tur a ni, a thisen hlu tak hmanga mi zawng zawng tana a
lei chhandamna chu pawm turin a tam thei ang ber hmin kan tum ang. Tlai lamah
chuan pindan chungnungah kan inkhawm ang a, chutah chuan tawngtai leh ring
tlata Mei Baptisma thutiam chang ngei tura inbuatsaiha thutlukna siam turin.
“Peter-a’n hetiang
thlenga min kaihhruai hnu hian, a hma ni-a thil thleng hmu ve lote hlâwkna bîk
atân a sawi chhawng leh ta a. Tichuan mi zawng zawng hlawkna tur atan kan Lalpa
thupek tawp ber chu a sawi a, Baptisma tiam chu a bik takin a dah pawimawh a, a
theih ang tawkin a hrilhfiah bawk a. Thudik chu a chhawpchhuak a, hriat awlsam
takin, he Thlarau tiam hi — a hriat phak chinah chuan — kan pianpui thilpek
hmun luahlan tur ni lovin a lang a, chu chu ngaihtuahnaah emaw, hriatnaah emaw,
thiltihah emaw pawh ni se.
“Thlarau tiam chu kan nuna
hrehawm tawrhna leh mawhphurhna atanga min chhawk zangkhai tur a ni hek lo, a
tul chuan kan Lalpain a tawrh ang bawka thih pawh inhuam tur kan ni si a.
"Kawng lehlamah, he
thilpek tiam hi Amah dawng duhtute thlarau luah tumna a ni a, chu chu A
duhzawng ti tura an pianpui theihnate kaihruai, pui, nghawng nei leh tihchakna
kawngah leh chhandamna atana thih thlenga beihpui thlakna kawng tinrengah.
"Chu hrilhfiahna chu
reh thiapin, a tel zawng zawngte chuan ngunthluk takin an ngaithla a. Tunah
chuan Baptisma tiam chu a ropuina ang taka hmuh a ni ta, hmeichhia leh mipa
mimal tinte an mawhphurhna lak atanga chhanchhuahna tur thil ni lovin, nasa taka
tipung zawk turin. Nun chu ngaihhlut a ngai — leh kan nunah, Isua Krista zirtir
nih chu thil pawimawh lehzual a lo ni tawh ang.
"Peter-a thusawi a
tawp rual chuan kan tum vang reng pawh nilovin Pathian hmaah kan tlu bawkkhup vek
a, tichuan Barnaba a tawngtai ta a. Thinlung tin chu a che a, hmui tinreng
chuan a chhang let a; zirtir naupang leh thahnemngai tak chuan a ngennate a
khar lai chuan kan zavaiin pumkhat kan ni tak zet niin kan hria a - thinlung
leh rilrua inpumkhat, chu chu thutiam a thlen famkim theih nân - nun leh mual
khatah, thih leh ruam khatah, tih ang khan.
BUNG 3
"Barnaba aw a thamral
hnu chuan ngaihtuahna thuk tak pungkhawmte chungah a lo thleng ta. Tichuan
Tirhkoh Johana a lo tho a, chu inkhawmnaah chuan thu pakhat sawi ve a duh a lo ni.
Pindan chhunga mit zawng zawng chu a chungah a fu a. Thil dang a ni thei lo,
mak tak maiin mi a hip hneh hle mai. Pianphung renga mi ropui, hmel mawi tak, a
thinlunga khat hmangaihnain a eng chhuak a. A aw chu a nemin a thangmawi a,
chutih rualin thutlukna thiltum sâng tak siam aṭanga lo chhuak rinna chu a
târlang bawk. Chutih lai chuan mihring vantirhkoh pianphung nei ang maiin ka
ngai a; tin, he vantirhkoh khawvela chengte nena inhriattawnna chanvo ka neih
tawh avangin ka suangtuahna hian min hruai bo hran lo e. Eng pawh ni se, zirtir
duhawm tak hmel chuan pindan chhunga mimal tinte hnen atanga ngaihvenna nasa
tak a dawng a ni.
"Chu intawhkhawmnaa
Johana emaw, Tirhkoh dangte emaw thusawi zawng zawngte chu hriat vekna hun i
nei lo ang a, ziah sen pawh a ni lovang. A tul phawt chuan ka la sawichhuak
thei vek. Ka hriatrengnaah hian tihbo theih loh khawpa chhinchhiah chian a ni
a, Johana thusawi phei chu tunah pawh ka bengah hian a la cham reng a ni.
"Petera ang bawkin
Thlarau thilpek mizia chu a ngaihven a, kan thinlunga Amah kan dawn kim vek
theihna turin kan nunah a rah chhuak tur anih thu chiang takin a sawi a. Chu hunbika
thupui ngaihnawm tak chu a ni.
“ ’Pek min tiam Thlamuantu
nihphung chu i hria a ni,’ Tirhkoh chuan a ti a. ‘Kum thum kalta chhung khan
kan Lalpa duhthusam tak nunzia leh hnathawhah, A mizia chu famkim taka hmuh
theihna hun remchang i nei a ni. Tunah chuan, chu Thlarau chu a famkimna zawng
zawnga kan thinlunga kan dawng anih chuan, A ngaihtuah angin kan ngaihtuah ang
a, A hriat ang chiahin kan hria ang a, A thawh angin kan che chhuak ang a, leh
kan dinhmunin a mamawh anih chuan, hrehawm nasa tak tuara A thi ang chiah khan
kan tuarin kan thi ve ang, mihring pianphunga he khawvelah A lo kir leh ang
maiin.
“‘I huam em?,’ tiin
zirtir duhawm tak chuan min zawt a, chu zawhna chu, thlasik tlai zephyr ang
maia nem leh ngaihnawm tak ni mah se, hnial rual loh hriatfiahna hriam tak a
keng tel a, mi tinte thinlung thuk takah chuan hnim phum a ni.
“‘I huam em,’ tia a tan
chu, ‘He Thlarau thar leh engkimtitheitu hi in thlarauvah hian in senglut duh
em, a pumhlum tak meuh leh engtik lai pawha thunun tur che uin; nangmahni
duhdan ni tawh lovin Lalpa duh zawng ang zela nun a ngai dawn a?,’ tiin zawhna
khal fek fawk a siam a.
"Tunah chuan a reh
ta thuap mai. Khami darkar khan engtinnge kan awm tih i hriat duh chuan khawvel
chanchina thil pawimawh pangngai aia pawimawh zawk hriatchianna kan nei tih
rinna thuk tak a lo thleng tih chauh ka sawi thei ang. Kha ni-sawm chhunga mipa
leh hmeichhia inkhawmte thutlukna leh thiltih khan a hnu lam khawvela Kristianna
kaihhnawih thil ropui leh danglamna thleng zawng zawngte chu a tam emaw a tlem
emaw a nghawng vek a ni.
"Chuti a nih chuan
mihring ve mai kan ni tih pawh i hre reng tur a ni, nangmah ang bawk a tisa pu
kan ni a, pindan chungnung leh pindan hnuaihnunga inkhawmna a ni emaw thudik
inang chiah chiah sawichhuah leh tihpuitlinnaah hian tunlai hun nen ang khat
reng a ni asin.
"Ngunthluk takin han
ngaihtuah mah teh. Hetah hian Isua Krista zuitu mipui chi hrang hrang, anmahni
duhzawng leh nawmsakna, chak zawng leh nihna an beisei, an pianken, an
thlakhlelh hlimna tak tak — ni lo, an awmchhan ngei pawh innghahna niin a lang,
heng zawng zawng aiah Thlarau dang thununna leh kaihhruaina chu pawm a tul ta
si a, chu chuan mihringte theihna zawng zawngah, thawhrimna, huatna, retheihna,
lungin tanna, leh hliam tuarnaah a hruai ang, thihna hial pawh a thleng thei.
"Chuta zirtirte chu
pindan chungnunga an awmlai emaw, chu darkarah emaw, a hnu darkar engemaw zat
hnuah emaw khan an hre lo a nih pawhin, he Kraws kawng phenah hian chuta hruai
luttu Thlarau ngei chuan thlawpna, thlamuanna, hlimna leh beiseina a pe tih an
hmufiah zui ta zel a. Hrehawm tawrhna leh inthawina kawng chu lungawina,
chhelna leh remna kawng sialtu a lo ni zawk tih chu pindan chungnunga awm zawng
zawng deuhthaw chuan a tawpah an hrechiang a, Kraws-ah chuan ropuina nasa tak
changtute an lo ni ta.
Samuela chuan,
"Keimah ngei pawh inhlan zinga mi ka ni a, khatih laia ka thutlukna siam kha
ka nuna ka thiltih fing ber leh hlimawm ber tiin ka chhuang hle a ni," a
ti.
“Khami tum khan Krista
Thlarau chu min Kaihruaitu atan ka thlang a, eng pawh lo thleng se, enganga rei
pawh tuar huamin ka paltlang a ni. Ka nu duh tak nen chuan ka chhungte’n min
hnawtchhuak ta ngei a, vawi tam tak vuak kan tuar a, lung in thuk leh thim
takah min khung bawk a, a tawpah chuan ka Lalpa tiduhdahtute tana chawlhna
thlen turin ramsa te'n min pawt sawm ta a ni.
"Mahse, chutih laia
pindan chungnunga ka duhthlanna chuan thiltihtheihna leh thlamuanna nasa tak a
keng tel a, vawikhatmah ka thutlukna siam avang khan ka la inchhir lo; tin, he
lui duhawm tak, nang leh kei kan innghahna chung lam leh kan chhehvela Vanram
hual kar atanga ka thlir kir leh hian, mittui leh thisen ka paltlang takte khan
min tinghing lo tih i hre thei ang."
Tichuan Samuela chuan
heti hian a sawi chhunzawm zel a: "Johana'n a sawi zawh hnu chuan Lalpa
hmaah tawngtaiin kan kai-kun a, ngawi thiapin, Petera ngenna angin Mari
Magdalini chu a tawngtai ta a. Aw! tawngtaina ropui tak a hlan a ni." “Anka
nêm ber aṭanga inngaitlawm taka ṭanin, damdiai leh uluk taka thu thlangin, a
thinlung chu a dilnaah a intulut zual zel a, a thlarau zawi zawia chawisana
awmin, kan inphatna tur kan hriatthiam theih nan Pa hnenah kaihruaitu êng a dil
a ni, leh malsawmna min pek hlutna kan hriat chian theihna turin. Thutlukna kan
siam turte chu a taka kalpui turin huaisenna a dil a, kan kalna tur kawng ralti
leh thianghlim kan zawh huna kan chhel theih nan khawngaihna a ngen bawk a.
“Aw-ki san sauh sauh in:
khawngaihna kawngkhar chu a kik a, ngenngawl takin Pa chu a dil a ni,” chu
Chhandamtu, a hma ni khat liamtaa vana chho kan hmuh tawh chu A duhsakna
thilpêk min tiam pêka kan awmtheihna tûra tumruh tak leh fing taka inpumhlanna
siam tûra A hmaa kûn thinlung zawng zawngte khawih danglam turin.
“Boruak eng leh hlimawm
tak chuan pindan chu a luah khat niin a lang a; hla kan sa ho a, inkhawm chu kan
bang ta.”
BUNG 4
Ni tin chutiang bawka
inkhawmna chu pindan chungnungah chuan a awm zui zel a. Pungkhawmte mizia chu a
danglam tial tial a. Baptisma lo thlen thu-ah kan Lalpa khan hunbik ruat fak a
nei lo va, thil mak thleng lova darkar a liam tak zelah chuan, kan zinga
nghakhlel zual thenkhat chu an dawhthei lo ta deuh a, mi dangte thahnemngaihna
erawh a phur sauh thung a, tumkhat aia tam kan pawl chhuahsan an awm ta a ni.
Tichuan kan zingah hian
kan chhehvela thil thleng mak tak takte chu Pathian kutchhuak anga pawm ai
chuan ngaihdan danglam nei an lo awm ta a. Hêng unaute hian keimahni ang bawka
mipa leh hmeichhia, kan hmabak thil lo thleng tur hriatlawkna nei hauh lo,
khawvel chinglet der khawp hna thawk tur hian an rilru put hmang thlak danglam a,
thawk tlaka siam thei thil eng nge lo thleng ang tih lungkhamna in a tibuai a
ni.
Sikul zakzum chhuak
thenkhat chu, mipui hmaa kan dinchhuah hunah meuh chuan thuneitute'n Zirtirtu
chunga an tih angin min rawn nuai bo nghal mai hlauhthawnnain an khat a. Thenkhat
lah, sum leh pai, inrelbawlna leh a dangte chungchangah an lo buai lawk a. Amaherawhchu,
vanneihthlak takin heng thil pawimawh ber lote ngaihvenna hun reng kan nei lo.
Thinlung zawng zawng chuan, lungrual takin, kan intawhkhawm chhan ber — Thlarau
Thianghlim mi zawng zawng chunga leihbuak tur a ngaichang a ni.
Petera, hun kal tawha ringhlel
leh chetlak hreh tak Peter-a thin kha, tunah chuan a hmatawngah a awm reng a,
inrintawknain a khat a, chechhuak turin a inpeih reng bawk. Nakin hun atana
rinna nen hma lain, nungchang zahthlak tak pu Juda hriatrengna lungchhiatthlak
tak chu thaibo thuai turin, a hma thei ang bera a hmun luahtu tur Tirhkoh thlan
dan tur ruahmanna a siam ta a.
A Lalpa chuan Thlarau pek
chungchanga a thutiam a hlen chhuak ngei ang tih ringhlel lovin, Petera hian
Khualzin duhthusam a lo thlen hun atan engkim felfai taka buatsaih a tum tlat a
ni. Mahse, kan tan chuan kawng tluangtlam tak a ni lo. Hetih hun lai vel hian
pawn lam khawvelah thil beidawn thlak tam tak a thleng a. Isua Krista chu
Pathian Beram No a nih thu hi, thawm dim leh inngaitlawm takin, rawngbawlna hun
remchang kan hmuh ang zelin, Temple-ah leh hmun dangah te, sawi darh tur a thutlukna
kan siam dan ka hrilh tawh che a; hnam zawng zawng tan A thi a; thihna hnehin a
tho leh a, kan mithmuhah Vanah a chho ta a, chu chuan Lalpa — Krista a ni tak
zet tih a finfiah a ni.
Chutianga chanvo nei tam
zawk chuan he hna hi hreh takin an thawk a, lainatna tlemte nen lo dawngsawng
mah se — kan sawipui tam tak, a bik takin mi pangngaite chuan thawhlehna
chungchang kan hrilh chu an ngaihvenin, an duh hle tih a hriat, thudikte chu
kan mit leh beng ngeia kan hmuh leh hriat ang chiahin kan sawi chhuak si a.
Ṭhenkhat chu anmahni ngei
pawh kan Lalpa thilmak tihte hretu an ni, a zirtirna an ngaithla a, a
hnungzuituah an inngai tak zet a; amaherawhchu, kawng chu hrehawm tawrhna a
nihzia a lanchhuah hnua hnungtawlh te an ni. Chung zinga tam tak chuan kan
chanchin an hriatin an tap a, chu thil chu ngaihtuah nawn leh tawngtai an intiam
a; mi dang kan pawla tel ve an duh thu sawi te pawh an awm.
Mahse, a vanduaithlak
khawp mai! mipui tam zawk chuan deusawh takin min hmachhawn a, mi bum hmang anga
min puhin, chutiang bawka zahthlak thudang hmangin min cheksawlh a ni. Anni
chuan, Puithiam Lalberte hnêna hekah min vau a, he sakhaw dik lo hian hnam
chhûnga zung a kaih hma ngei a, a chawr lohna tûra nuaibo vek an tum tlat thu
an sawi uar hle.
Chubakah, he kar bik hi
mipui rilru sukthlek thlak danglamna atana hun tha a ni lo. Kumkhat chhunga
chawlhni ropui tak pakhat chu ni tlemte hnuah a lo thleng dawn a; dik takin, a
intan der tawh. Hei hi Pentikos Kût a ni a, kût ropui tak kum tina neih thin a
ni, Juda mipa tawh phawt chu, khawvêl hmun dang daihah awm mah se, a theih hram
chuan Jerusalem-ah an inlan tûr a ni. A tum ber chu buh seng hmasa lama Pathian
thatna avanga lawmthu sawina, sualte tana inthawina hlan te, Temple-a chibai
buk te, Lalpa hmaa thilpek hlan te a ni. Salvationist-te’n Harvest Festival in
tih ang hi a ni deuh ber.
Khawvel hmun hrang hrang
atangin mipui tam tak khawpui panin an rawn pungkhawm a. Hausa leh rethei,
naupang leh puitling, kawng peng tinreng atang chuan, chutih hunlaia hman thin
lirthei ngaihtuah theih zawng zawng hmangin, hmân lai kulh kawngkharah an rawn lut
a, a tam zawk chu kein an lo kal a; tlang, phai leh tuifinriat paltlangin ni
tam tak leh kar tam tak te pawh thang hialin, tel ve ngei turin, an tana hun bik
pawimawh takah hian.
Petera leh zirtir dangte
tan chuan he Kût ni hmasaber leh pawimawh ber chu, lungkham taka an beisei
Pathian tlawh hun anih a rinawm ber a. Chumi hunah chuan Mi maktaduai khat vel
Khawpui chhehvel chhungah an pungkhawm tawh ang a, thil thleng mak tak tak
chanchin chu an haw leh hunah ram tina an chhungte leh unaute hnenah an thehdarh
thei dawn a ni.
"Chu pindan
chungnung lama inkhawmna neih apiangah chuan ngaihvenna a pung a, rinna leh
beiseina a lo nghet zual sauh a, he pawl-a member tinte hian chu ni bik chu an
nghahhlelh em em Tlawhtu lo kal ni anih an beisei tlangpui. Chuvangin, a hma
tlaiah inkhawm a, zankhuaa chhunzawm leh a, a tuk zing thlenga tawngtai
chhunzawm zel turin thutlukna siam a ni. Mei Baptisma tiam lo thlen hma chu
bang lova tawngtai ngat ngat turin rinnaa mihauisente chuan thu an titlu ta a
ni.
BUNG 5
"BUNG hnuhnung bera
sawi zankhuaa dîlna leh ṭawngṭaina chu dik taka hman a ni a, chu zana kan thil
tawnte chu i hriatthiam theih tur khawpa chiangin ka sawifiah thei ngut lo ang,"
tiin ka thian vanmi chuan a sawi a . “Kan tân chuan a tuk ni chhinchhiahtlak
tak aiin tlemte chauhvin a ropui nep deuh chauh a ni. Hetih lai hian kan rilru
put hmang chu a phur tawh hle tih chu a chiang. Ni sawmli kalta chhunga thil
thlengte khan kan thlarau chu nasa takin a chawi kang a, tunah chuan thilmak
dang thleng mai tur avang chuan kan timur tinte fanchhuah a ni tak meuh ta.
Chu darkar ropui tak chu nghahhlelhna
nen tawngtaina atan kan hmang tam ber a. A châng chuan khawvela ropui taka
Pathianin ro a rel hun chungchang Sam bua tarlan hlate kan sa hova, kan Lalpa
chawimawina atâna kan mite hlaphuah kan sa bawk a, min tlawh hun kan nghakhlel
ta hle. Pathian hmaah ngawi renga tawngtai leh chawlh hahdam hunte kan nei a,
thusawi leh hriatpuina hunte a awm a, chutah chuan kan thil beiseite kan sawi
a, huaisen turin kan infuih a, rinna tichak lehzual turin kan infuih tawn bawk.
Zing hun a lo thlen chuan
beiseina chu a sang chho zel a, chu hun thianghlim chu a hnai tak zet tih
hriatna chuan thlarau tin a luahkhat a. Chutih lai tak chuan Stephena chuan
tawngtaina danglam tak mai a hlan ta. A danglam ka tih chhan chu ka hriat theih
china tawngtaina ropui ber a la ni. Tawngtaina tam tak ka lo hre tawh a, a hnu
lama tawngtainate pawh, amaherawhchu khami vartiana Stephen-a tawngtaina tluka
thuchham ropui leh ka nun sawinghingtu chhingzo reng kha ka benghriatah a la
awm lo.
Stephen-a chu tleirawl
mai, thahnemngai leh hmeltha tak a ni. A hmel chu, i hre mai ang, Sanhedrin-ho
leh a hnua lunga denghlumtu mipuite nena an inbiaknaah vantirhkoh hmel ang mai
a put thu pawh sawi anih kha. Hun hmasaah khan ka tel ve a, a thusawi chu ka
ngaithla a, a hmel chu ka en reng a; mahse, pindan chungnunga a din laia mitinin
rinna thar leh pawimawh tak Pathian laka kan dawn tur chu tling taka kan kalpui
theihna tura kan mamawh em em khawngaihna Pathian hnena a ngen lai aiin a ênna a
nep hauh lovang.
Tunah chuan tawng
sehchilh leh khur dar-darin, a bianga mittui luang ngiai chungin, hun kal tawha
a sualna te, hlauhna leh hnungtawlhna te chu a sawi chhuak ta a ni. Kan rinawm loh
avanga thlarau chhandamna leh thilmak tih kawnga hlawhchhamna lo thleng pawi a
tihzia a sawi bawk a. Tichuan hun inherchhuaka kan hmachhawn tur harsatnate
ngaihtuahin kan chak lohna leh hlauhna chu a pawm a ni.
Tunah chuan kraws-a kan
mit ngeia kan hmuh tawh Lalpa duhtak hmangaihna leh hrehawm tawrhna leh inpekna
Pathian remruatah chuan, lawmna leh lawmthu sawina nen a thleng ta, chumi hnua
Olive tlang atanga Vanrama hruai chhoh anih ang khan.
Tunah chuan keimahni
kaltlanga khawvel chunga khawngaihna leh Chhandamna tuilian lo thleng tur chu
thlir lawkin, zâwlneite puanlawk tawpna ni-ah a kai chho a. Zirtirtu tana
raldotu, mihrat khawkheng ni tura kan mamawh thianghlimna, rinna leh huaisenna
chu a sawi-hawng ta a ni.
Tin, Pa chu heng zawng
zawng ti tur hian a ngen a, A Fapa duh tak boral chhan, he khawvela kan indona
hmachhawn tura kan mamawh dang zawng zawnga min ralthuam turin. Stephan-a aw a thamral
rual chuan, pungkhawmte chu chawhharhin an awm a. Thlarau tin chu Pa hnena hlan
tak dilna chuan a hruai bo vek ni mai hian a hriat a. Zirtîr naupangte chuan
Khawngaihna Lalṭhutphah ropui hmaah min hruai chho ta ang maiin a lang a, chutiang
taka inpumkhatna hlimawm chuan, thinlung zawng zawng aṭanga ngen mek chhanna authawm
chu a nghak thap niin a lang.
Chutih lai tak chuan Thlarau
Malsawmnain a chêttîr Petera chuan, thawm rehthiap ropui tak karah kan Pathian
thutiam hlenchhuah duhna thuthlungte chu a sawi a, chutiang dinhmunte pawm tûra
inpeih tawhte chu min ngen a, Thlarau Thianghlim rorel leh kaihhruaina hnuaia
intulut duhte chu lo dingchhuak turin.
Chutih laia kan rilru put
hmang chu tawngkama sawifiah rual a ni lo. Ka thaw a tawp ni ta mai hian ka
hria. Ka Lalpa zui tur, thu awih tur, hrehawm tuar tur leh a tul chuan ka Lalpa
tana thi turin ka inpeih em tih ka inenfiah nawn leh thin a. Damchhung hun chu
minute tlemte ah a inkhung khat vek ang maiin a lang. Ka chanchin kal tawhte,
tuna ka thil tum leh thiltihte, ka neih zawng zawng, leh neih ka beisei zawng
zawngte chu chiang takin mitthlaah a lo lang a; tichuan, a takzia hriatna leh
thinlung zawng zawnga lungawina nen ka ding chhuak ve ta a ni.
Midangte pawh chutiang
bawka inngaihtuah buai ve tho leh thutlukna min tawmpui niin ka ring; ka han dinchhuah
takah chuan inkhawmnaa tel zawng zawngte chu an lo ding thap tih ka hmu a ni.
Tunah chuan hnialna dang a
awm ta lo, kan zinga pakhat mah insum emaw, hnufum emaw pawh an awm lo.
Thinlung hmunkhat, rilru pumkhat kan ni ta.
Thawklehkhatah ka dinna chhuat
chu a khur ni mai hian ka hria. Kan awmna inchung chu kauvin a inchhin leh thin
a. Bangte chu hnim hring ang maiin thliin a chhem nghing der der a; tin, he inpuanna
mak tak hian eng nge a kawh tih ngaihtuah hun kan neih hma emaw, he thil
chungchangah hian zawhna kan inzawh tawn hma emaw chuan thlipui kan hriat tawh azawng
a nasa leh thawm na ber a lo thawk a, chutihlai tak chuan pindan chungnung chu
rangkachak êng mawi takin a zam khat a , mimal tinte chu fanin, lu tinah chuan
meialh, lei insemdarh ang mai hian a rawn fu ta a ni.
Heng chhinchhiahnate hi
kan pawnlam mit leh beng hriatah a lan chian hle lai chuan, ka chungah hriatna
mak tak mai a lo thleng a, kutphah inthup pakhatin ka thinlung ngei chu a rawn man
a, a chelh tlat ang mai hian ka hria, a hrehawm hauh si lo, lungawina rilru
mawi, lum ther ther, hlimawm, thianghlim, hmangaihna leh thiltihtheihna uap
tlat ang hi a ni.
He tlawhna mak tak a lo
thlen lai hian pindan chungnunga awm tumahin hlauhna tenau ber pawh an hre lo.
Thil nihphung pangngaiah chuan kan awmna in insawi leh lirnghing ri nasa tak
hnua thil pawi tak lo thleng tur chungchangah hlauhnain kan khat tur a ni a,
chutihrualin heng thil mak tak tak lan chhuahna chhan hi thil nihphung pangngai
ve reng angin a ngaih theih mahna.
Mahse, ni lo, hetih lai
hian chutiang rilru pu reng an awm lo. Pathian chu in nghingah te, thlipui tleh
karah te, meialh kang lei insemdarhah te a awm tih kan hria a; mahse, a chungnungberah
chuan kan thlarau chhungah mei ropui leh thahnemngai tak a kangkai a ni.
Chutiang chuan a ni ta a,
hriatna hmasaberte chu a reh hnu chuan ‘Halleluiah’ tiin kan auchhuak a, ahmei
apain Pathian hmaah kan tlu a, inpuanna nasa tak avanga tap thawm nen, ‘Hei hi
Mei Baptisma chu a ni; thutiam chu a lo thleng famkim ta; kan zawn Lalpa chu a
biak inah a lo kal thut a; A Sipaiah min siam takzet a; tunah chuan Indona hmachhawn
turin kan inpeih ta — nung turin, raldo turin, thih thlenga bei turin kan
inpeih tawh a ni.’
BUNG 6
Hetihlai hian kan
inbiakna chu kan han chawl det a, kan chhunzawm leh hnu chuan vanmi ka ṭhianpa
chu zawhfiah ka tum a, sawi vak ngai lovin, ka ngaihven dan chu sawiin a siak
ta lo, Thlarau thianghlim lo thleng a sawi zawh chiah rah chhuah mak tak tak lo
thleng chu, rah duhawm tak nen a tha zawnga a thanlen zia te. He thilthleng
chanchin hi ka chhiar thin a, pulpit leh platform atanga teng deuh chhuaia an
sawi ka hre nawn fo tawh, chutichung chuan a ngaihnawmna leh hriat a chakawmna
a la ngai reng mai. Tun hi khawvel chanchina thil thleng mak ber pakhat
chungchang, chipchiar zawka hriatfiahna hun remchang niin a lang.
Hetiang rilru pu hian ka
thianpa chu a thusawi chhunzawm turin ka ngen a, a bik takin an pawl rilru
puthmang he thil thleng mak takin a nghawng dan a sawifiah thei ang em, tih ka
zawt a ni. Chumi ang chuan a sawi chhunzawm ta a: —
Chu darkar ropui tak chanchin
sawifiah tur chuan hetiang hian hrilhfiahna han siam ila —
1. A HMASABERAH CHUAN
SUAL LAKA TLENFAINA FAMKIM THINLUNG TINAH ROPUI TAKIN A LO THLENG, Joela
hrilhlawkna chauh ni lovin, Ezekiela Lehkhabu-a thutiam ziak zawng zawng
keimahniah a lo thleng famkim ta niin kan hria.
Tui thianghlim chuan min theh
a, kan thianghlim ta. Kan bawlhhlawhna zawng zawng leh milem biakna lak ata
chhanchhuah kan ni. Min silfai tawh tih kan hrechhuak a, vur aiin kan lo var ta.
A chhan chu, mak pawh i ti maithei, chu pindan chhungah chuan, kan Lalpa nun
leh A thihna, thawhlehna leh vana hruaichhoh anih chanchin hriaa hmutu ngeite
zingah, rilru put hmang sual, thinlunga pai an lo la awm reng tih an inhria a
ni.
Entîr nân: ka zirtîrpui thenkhat
chuan, Petera thikna an lo nei a. A chhan chu hun kaltawha a dawihna leh hlawhchhamna
zahthlak takte hriatsak rengin, heng ni hnuhnunga hmatawngtu huaisar tak a ni
ta mai hi an hmumawh a. Hnunglama zuitu ve mai ni zawk turin an dah si a.
Tichuan, kan zinga dawih
pawl an awm bawk a, Nikodema ang bawka Lalpa hriatna chiang tak atanga inhnukdawk
tawh, he leia A Lalram din hna hlauhawm tak vawilehkhata kalpui an tum thu
vantlang hriata puang leh ta mai te an ni.
Zebedaia fapate ang bawka
pawl thara dinhmun langsar zawk duhtu midang pawh an awm. Thuneihna chiah an
duh a ni. Tichuan thinlung tam takah chuan hmalam hun chungchanga rinhlelhna
nasa tak neite an la awm fo. Ṭhenkhat chu Thom-a anga Lalpa Pathianna rinhlelh
emaw, thihna ata a tho leh tih rinhlelhna aṭanga tihdam ni tawh mahse, A
hnungzuitu ni tura midangte Amah rin tir emaw, anmahni rilru hneh theihna emaw
chungchangah hlauhtawnna nasa takin a tuam an la awm ta zel a.
Hêng rilru put hmang sual
zawng zawng, chhûng lam emaw, pâwn lam emaw pawh ni se, inchhuanna leh huatna,
thikna leh mahni hmasialna chi hrang hrang pai te chu, he ropui taka inpuanna
hian thinlung tin a chhawk zangkhai ta a ni.
2. CHUTIANG CHUAN,
BAPTISMA LO THLENG AVANGA PATHIAN AWMPUINA HRIATFIAHNA ROPUI TAK A AWM. “Thawklehkhatah
kan Lalpa bo tawh hnu a lo lang leh a, awmtalo Krista chu leiah a lo kir leh ta
a ni — tun ṭumah chuan hmuh theih leh pawn lam hriatnaah ni lovin, kan chhunga cheng
reng turin, chatuan atana kal bo leh ngai tawh lo turin.
3. CHUTIANG CHUAN, PATHIAN
HMANGAIHNA THLARAUVIN THINLUNG TIN ROPUI TAKA A CHHUNKHAHNA SAWISELBO A LO
THLENG. Aw, thlarau leh thlarau inthlak danglamna chu a va ropui tak em!
Khawvela Inlarna chanchinah hetiang rilru put hmang, theihna leh mizia hrang
hrang nei hmeichhia leh mipa pungkhawmte hmangaihnain a tuam nghal vek leh a
pumpuia a chenchilh ang reng ala awm ngai lo, khami zing hriatreng tlak pindan
chungnunga thleng ang kha.
Rinhlelhna emaw, mahni
hmasialna emaw zawng zawng chu a bo vek tawh a, Pathian fakna puakkeh hmasaber
a reh hnu chuan kan in enkual a, inkuahin kan tap a, kan nui ho thul, kan in zai
chhawk bawk a. HMANGAIHNA RUAIPUI A NI TAK ZET E.
4. “I hria ang a,” ti a
tanin Samuela chuan, “Chutiang taka mimal engthawlna, thinlung tin a malsawmna
lo thleng zawng zawngte nen chuan, khawvel tawp thlenga chhandamna mak tak,
tithianghlimtu, hlimna siamtu, chanchin ropui puanchhuah duhna chuan kan
alhchhuak a ni,” a ti a.
Chu chu thilmakin a tum
ber a ni — Thlarau Thianghlim pek kan nihna chhan bulpui chu. A hmawrbawkna kan
hrethiam ta. Mi zawng zawng hnena hrilh chhawng tur kan nih inhriatna nen, an tana
hun remchang awm, hmu thei tura an mit tivar a, hmang tangkai ngei turin nawr an
ngai a ni.
Thil lo thleng chu
hriatlawkna reng kan nei lo tih i hria ang a. Theihna thar kan neih pawh kan
hrethiam lo. Pathianin keimahni kaltlanga a tihhlawhtlin tur rahchhuah ropui takte
chu kan hmu lawk hauh lo a ni. Beisei ngaihna reng kan hre lo — engtin nge kan hriat
tehlul ang? — kan thuchah puan ngaichang ang maia nghaktu mipui tam takte,
zalênna leh thusawi thiamna mak tak kan kawl takte chu. Kan hriat chhun chu kalchhuah
a, thuhril leh indona hmachhawn chauh a ni. A rah chhuah chu Pathian kutah a
awm a. Amahah rinna kan nghat a ni.
A tir lamah chuan ka thiante
zawng zawng hian anmahni tawng ni lo tawng dang hmang thei tura thuneihna an
nei tih an inhria em tih pawh ka hre lo. Keimah ngei pawhin chutiang rinngamna
chu ka nei lo tih chauh ka hria. Thupui mak takin min luah khat a, chungte puang
chhuak turin ka inpeih tawh tih chu a dik a ni; mahse, a hnua kawngpui ka kal
apianga awze mi ka tawhte hnena ka rilru leh thinlunga khat, thutak ka hriattir
an lo hriatthiam nachhan chu ka ngaihven zui hran lo.
"Mahse, hun remchâng
a lo thlen chuan ka kâ ka ang mai a, Pathianin hnialkalhna mai ni lo, ka
thusawi ngaithlatute'n awlsam taka an hriatthiam theih tur thu in a lo ti khat ta mai a ni. Cappadokia, Pamfilia leh Frigia aṭanga
lo kal emaw pawh ni se, a pawimawh lo"; ‘Amah chu khengbet rawh, kraws-ah khengbet
rawh!, ti a aute emaw, thinga khengbettu Rom sipaite an ni emaw, thliar turin
ka ding lo va, an chungah ka thinlung ka leihbaw mai a, ka Messia pawm turin
tawngtaina leh mittui nen ka ngen a, a thisen hmanga chhandamna chang turin ka sawm
a, a rahchhuak atangin ka thuchah chu hriatthiam a ni tih a lang."
Vanram a ka thianpa hian
a ṭhian hlui thenkhat min kawhhmuh tumin a ding a, hlim taka inpawl leh lawm
hmel puin kan innghahna lui kam sirah chuan zawitein an kaltlang a. Samuela
chuan an hming te pawh min hrilh a. A sawi ran deuh avangin, a thusawi zawng
zawng awmzia chu ka phuah khawm thei lo va; mahse, ka hriat chhun te chu mimal
tinte ngaihvenna thuk tak siam turin a tawk tih ka hria.
''Chu pawlten vanram an
thlen theihna tur kawng chu a bumboh in, hling a tam hle a ni," Samuela
chuan a ti a, "mi zawng zawng deuhthaw chuan Lalpa tan an nun an hlan a;
mahse an inpekna chuan lawmman chu a phu a ni. A ni lo'm ni? A phu ngei ang tih
ka chiang, a let maktaduai chuang zeta tam pawhin."
Tichuan, kan inbiakna chu
ṭan lehin, Samuela chuan heti hian a sawi: “Nangni Salvationists te hian in
indona hmachhawnah hian Pentikos-a kan thil tawn ang chiah kha in tawng fo a ni.
Ka sawi tak ang hian mak taka tawngdang hman theihna thilpek i dawnglo anih pawhin,
chu tawng hmang thiamna, thinlung atanga puakchhuak, thinlung atanga thu chhuak
satliah mai ni lo, ngaithlatute thinlung thleng phak anih phawt chuan; chu ngei
chu Leite insemdarh Mei chu a ni tak zet a ni.
"Chuvangin, a hmei a
pa chu mei a kang ang maiin, kan nihna tak pawh a ni, hna kan thawk tan a.
Fimkhur chungchanga engmah rawtna siam an awm lo — khami zing pindan chungnungah
khan tumah dawihzep an awm si lo, eng pawh ni se —kan hmaa hna awm harsatna eng
pawh min tihlau turin, kan hmaa hlohna emaw, lung ina tan emaw, tihduhdahna
emaw, khenbeh emaw, awm thei hlauhawm tak takte min tihhnual tumin rawn sawi ta
se, a thusawi chu kan ngaihven lo vang. Khawih harhna chu kan chhungah a awm
tawh si a. Kan kalchhuah a ngai a, tih tur kan nei, kan ngam a ngai a ni. He phurna
nasa taka min fuihtu kal tu chu Krista a ni a, a rah chhuah tur chu a thlir a
ni. Chutiang chiah chuan kan awm a ni.
"Chutiang chuan
buaina karah kan zir zo ta a ni," tiin vanmi chanchin min hrilhtu chuan a
sawi chhunzawm a. "Khawpui kan beih dan tur mumal tak kan ruahman a,
vantlang hmun leh mipui tamna hmun zau zawng zawng chu kan inkhawmna atan hman
a ni.
''Hnathawhna hmunpui ber
chu Temple kawtzawl zau tak kha a ni. Hetah hian khawvel hmun hrang hrang atangin
mipui an pungkhawm a, pawl hrang hranga ding kualin, thu thar ber berte chu an inzawt
tawn a, taima takin an sawiho thin.
"Chu thil tam tak thlenna
ni-ah chuan awm ve ta la, a chang chuan zirtir tu- emaw, a thinlunga mei-alh
thar, a mitmenga thawhrimna lo eng chhuak, mipui tlemte zinga zuanglut, kan nghahhlelh
em em Krista lokal chanchin lawmawm tak chu, anmahni tawng ang zela puangchhuak
I hmu ang. Chutah he Messia hian mak leh ropui taka thilmak a tihte hmang a, A
thusawi chu a dikzia sawiin, hnawl a nih dan leh Puithiam Lalber leh Upaten kraws-a
an khengbet chu, mak tak maiin, thihna ata a lo tho leh a, Vanah hruai chhoh a
ni a, a Zirtirte chungah Thlarau Thianghlim tiam chu leihbuain, an nihna
tithianghlimin, tawng danga tawng theihna thilpek a pekte, Pathian leh mihring
hmangaihnaa chhunkhah an nih dante fiah taka an sawi I hria ang.
BUNG 7
"Heng hnam dangte’n kan
Lalpa hnathawh mak an tihzia chu (an hriat vawi khatna pawh a ni mai thei),
finna mak tak mai ni lovin, kan Lalpa thilmak tihte thiam taka an sawichhuah
piahlamah, Chhandamna ropui tak an sawifiah dan atangin tehkhawng I siam thei
ang. Krista kaltlangin, anmahni leh an fate sualna, thiltihtheihna, bawlhlawhna
— chu mai ni lo, an chhungril tak atangin anmahni leh an fate, sual laka chhanchhuahna
ropui tak a lo thleng ta a ni.
"Mi zawng zawngin
hriat belh an duh vek a. Hriatbelh dan kawng an dap a, tlan chungin an zawt vel
ruai a, heng thil ropui tak hrilhfiah thei niawma an hriat te zawt turin an
ding khawmuang phal chauh a ni.
"Chutianga
punkhawmna pakhat chuan ngaihven a hlawhin, mi tam tak hipkhawmin an awm. Temple
chhunglam tualzawl, vantlang kawngkhar hlun ber panna kailawn-ah, kea kalna
kawng hulum ber bulah ngei chuan, Petera leh Johana te an lo ding a, ngaithla
duhtu mipui tam tak nen an awm a, an punkhawm belh zel a ni.
"Thoma chu a
buaipuitute mak tih leh lawm hlawhin, thusawi hmasa ber a ni a, chutah zirtir
dang thenkhatte’n hriatpuina an sawi bawk a. Chung zingah chuan Lazara pawh a
tel a, ani hi Zirtirtuin thihna ata a kaihthawh kha a ni. A din chhuah lai
chuan mak tihna a ri hluai a, tin, mipui pawn lama inhnial phun mur mur chu a
tawp nghal a, a lo nun leh dan chanchin mak tak a puang chhuak a.
“Lazara’n a sawi zawh
meuh chuan ka chhunga Thlarau chuan min nawr lui a, mipui zingah chuan zuang lutin,
a dinhmun ka luah nghal a. Keimah ngei pawh nunna chhuahsan tawh ka nih thu te,
ka nu lungngaihna; vuina ropui tak an hman lai a, beisei loh taka Zirtirtu lo
lang; A thusawi avanga ka nu kuta nunna neia ka lo awm leh dan sawifiah senrualloh
lo thlengte chu ka auchhuahpui ve a ni.
Tichuan Johana’n thu a
rawn sawi veleh a. A thusawi kha ka theihnghilh thei ngai lo va, ngaithlatu pungkhawmte
pawh ka theihnghilh lo, a thusawiin a nghawng thil lo thleng pawh theihnghilh
chi a ni lo. Thil chhinchhiahtlak a ni tak meuh mai. Mipuite chu ka han bel
chiang a, an inhawrkhawm satliah a ni lo, an nun chu a thusawi tinrengah a
innghat ang maiin an ngaithla a; hnam hrang hrang sawmnga aiawhte ni mai lovin,
Jerusalem-a chi-bing hrang hrang telna, kar tlemte kalta chhunga thil thleng a,
mi challang em emte pawh an awm a ni.
Mipui zingah chuan kan
Lalpa thusawi ringtu inthup, a tam emaw a tlem emaw, za tam tak an inzar pharh
a; thilmak tih tawng tawh emaw, mi dangte damna chan thua hriatpuitu lo ni tawh
tam tak an awm bawk; he pawl thar chanchin hriat belh chak mipui tam tak an awm
a, hmêlma pawh chhiar sen an ni lo.
Puithiam leh Upate, High
Council member-te ngei pawh, an huatna avanga kan Zirtirtu duh tak thihna
thlentu te kha an awm a, a hming an sawi apiangin, ring takin emaw, rum chungin
emaw, Pilata Court hmaa an authawm aia nasa in, anchhia an lo la auchhuahpui
zel a ni. hmêlma nasa zawk nen an ânchhe dawng ṭhin a ni Pilata bar-a a ding an
hmuh lai aiin. A chhan chu, tuna an benghriat leh mit ngeia an hmuh aia mak leh
lungchhiatthlak a awm dawn em ni? Kraws-a thisen chhuak lungngaihna chuan
Galili mi thu ken dik lo chu a titawp ta niin an ngai a; mahse hetah hian a awm
a, thiltihtheihna nung neiin, Jerusalem mite ngaihven ber mai ni lovin, khawvel
kil tin atanga palaite hmaah a thusawi chu an puang chhuak dum dum ta si a.
Tichuan Petera thusawi hun
a lo thleng ve ta a. A ngaithlatute chu chhinchiah tlak an nih chuan a thusawi
chu a la chhinchiah tlak zawk tho. Zirtirtu dam lai khan kan inkhawmpui tenau-ah
benglut taka a sawi ka lo hre tawh a. Tun hnaia Pindan Chungnung inkhawmnaah khan
benglut zawka a sawi ka hre leh a, mahse chung mipui chi hrang hrangte hnena
thu a sawi chu, leia ka khualzin chhunga thusawi ropui ka tih ber a la ni.
Hmel danglamna tlang a
ding ang maiin ka hmu a. Mi thar hlak a ni. Pathian thâwk khum mi bik a ni. Mei
kang ang mai a ni. A thusawi chu miten thusawi thiam emaw, thuchham thiam emaw,
mi hnialkalh thiam emaw an tih ang kha a ni lo va, thuawi ṭha tak takte nena
tehkhin ralah chuan. Chung zawng zawng hlawmkhawm aia let sang tam takin a tha
lawr-lak bawk si. Thiamloh chantirna thu-hlawm khat, alh tha tak, mite
bengkhawn, thluak tinrengin a hriatfiah, thinlung chhuntlang; thutak leh thudik
a puanchhuahte chu inthlirhrana awm lohna thinlungin a pawm zawng tak, kangfai
thei thuril a ni.
Sawichhawn tumna eng pawh
lo awm se, a sawt lo ang. Eng Ṭawng mahin a sawifiah zo lo. Beng erawh chuan a
hre ngei a ni, chu darkar phurawm tak hnuaiah chuan, hriatthiam chi, ngaihlutawm
a ni zawk mah.
"A nih leh eng nge a
nghawng?" tiin ka lo inrawlh a.
"Ni e, a nghawng chu
maw," Samuela chuan min chhang a. "Mipuite hmêl chu ka mitin a tlin
chin, thlir kualin ka ding a. Puithiam Lalber Kaiapha chu punkhâwmna hmun
kilkhawr takah ngaithlatute zingah ka hmu na a, engtin nge a fan ve ka hre lo. Pilata
nupui pawh hmai khuh vek, vengtu pawl pakhatin an dinhual a, Petera thu
ngaithla duh lo ber zinga mi a ni lo tih chiang takin a hmuh theih.
Mahse mihringte hian an
hmelah an lantir thin a, ka hmuhphaka awm zawng zawng deuhthaw hmelah rinna a
lo pakai zel tih ka hmu thei. Chu rinna chu Petera thusawi kal zel chuan a hruai
lut thuk zel a ; tin, kan Pa Ropui tak chuan thil tha lo tak ata thil tha a
chhuah tir dawn tih a sawi lai chuan, hnam pum pui boral tura tirh liam ai
chuan tlawhna ni chu a ti sei dawn tih leh, he hun tlai tawh takah hian an pawm
a nih phawt chuan, Krista an tihboral tawh chu anmahni leh an fate tan, tisa
leh chatuan chhandamna petuah a siam dawn tih te. Mitin biangah mittui a luang
a, thinlung a tikehsawm a, mipui tam tak tap chungin an bawkkhup a, ‘Chhandam
ka nih theih nan eng nge ka tih ang?’ tiin an au ta a ni.
Chu ni chu Chanchintha
thlenna Ni a ni, tunah chuan kan mitin thil mak ber chu a hmu ta. Kan zingah
hian kan Lalpa thattute kha an awm ve a — vantlang hmaa a hming kan sawi chuan
min that ve ang tih min hrilh nawn fo tawhtu te kha; campaign tan tirh atanga
min cheksawlh tu te khan tunah chuan — thuneitute hmaa min hruai chhuah a,
thisen chhuak thihna thlenga min hruai luh ai chuan, kan bula Sipai a tang ve
turin, thingthi hialin min dil a. Zirtirtu in a thih pui tak - Chhandamna kan tarchhuah
chu chang ve turin eng nge an tih tur min zawt bawk a.
"Simna Dawhkan, ti a
in sawi hi," Samuela chuan a ti chhunzawm a, "kan khawvel rethei takin
a hmuh tawh azawngah a la langsar ber ang. Tunah pawh ka mitthlaah a la cham
reng. Khami darkarah khan ka hriatrengnaah a inziak a, thai bo a ni ngai lo. Pungkhawm
phur tak takte chu ka hmu asin, inchhir avanga awmchum chunga khawngaih dilna
au thawm ri chul te, khawngaihna an chan leh hlauh chuan rinawm tlat tura intiamna
thangkhawk pawh ka hre bawk a ni.
Chutiang taka mipui dinhmun
inpersan nasa takte a ruala Chhandamtu ke bula bawkkhup an awm leh thei ang em?
Ka ngaihtuah let fo thin. Entirnan, hetah hian kum leh dinhmun tlanglawn tak
engemaw zat — mi chi hrang hrang, Kraws-a an khenbeh laia, kawng lehlamah heltu,
an hlimna leh an sumdawnna an ngaihtuah luat avangin Krista kha an melh eih hman lo,
thihna hrehawm tak a paltlang mek lai khan.
"Hetah hian Rom
sipai ngei kha a awm a, Tlantu nak feia chhuntu kha; kawngpuiah zirtir tuemaw
chuan a lo bei tawh a, a thil tawn chu a pianpui tawnga a sawi ri a hriat
avanga rawn man a ni. Mipui pungkhawm hmahruaitu Puithiam pawh kha a lo awm
hnai a, Juda kaihhruaina hnuaia tiang leh meialh kenga Getsemani huana misual
ang maia Isua an man tum a mi kha. Amah hlat vak lovah chuan thuhretu dik lo
zinga pakhat chu, inchhirin a lo thingthi mek a, thamna dawngtu, Zirtirtu nunna
laksak tura thutlukna siamtu zinga mi a ni.
"A bul hnaiah chuan misual
rual pawl pakhat an awm a, chumite chu kraws-a khenbeh ni a, Pilata beng bulah,
'Amah chu la bo la, Kraws-ah khengbet rawh, kraws-ah khengbet rawh. A Thisen mawh
chu kan chungah leh kan fate chungah awm rawh se,' tia au-chhuak te kha an ni."
''Tin, nuihsantu Judate
karah chuan, nuihsawh chunga hruihrual a kuta lo vet kual hi a awm a, chutah a
hmel thianghlim takah chuan chil a lo chhak khum bawk a.
"Hla deuh ah chuan mipa
pakhat hian a awm a lo inchum a, 'ngaihdam ka la ni thei hram ang em?', tiin. Thihna
hrehawm tak a tawrh laia: ‘Mi dangte a chhandam a, Amah ngei pawh A in chhandam
thei lo'; ti a lo au-eltu Sadukai kha a ni; hmun tinah, mipui pungkhawm zingah
te, hamthatna a chan laia Amah zuitu, mahse — Jerusalem-a Amah nghaktu hrehawm
tawrhna leh thihna chungchang a sawi takah chuan — A hmabak chanpual hmachhawn
turin hlauthawng taka relhruk santu te kha an awm a ni.
“Chumi ni chu hun buaipuitham
zet a ni. Kan tan hma a, kan zo tlai viau lawi si. Tihdam inlarna chungchanga heng
thlarau hliamte bawihsawm hi thil awlsam a ni lo; mahse, a pawimawh nep hek lo,
a takah chuan tihhliam leh tuamdam chu a harsat dan a inang reng a ni. Mahse,
chuti chung chuan chhel takin kan bei a, pakhat zelin a sim apiangte chu
zalennaah hruai luh an ni."
Hnehna changtu in min Tlawhna
Ni a ni tak zet a. He thlarau chhanhim tura hmalakna rahchhuah hi, saltangte zingah
dodalna a awm em ka hre lo; a lo awm anih pawhin, thlarauva thâwk khum chanchin
ziaktu chuan, an dodâlna chu eng pawh ni se, amah ngei pawhin, chatuan daih tûr
chhinchhiahna buah chuan, chumi ni-a thilthleng chu thlarau sângthum piantharna
hen, lallukhum hlawhna a nih thu a puang chhuak a ni.
Hetah hian min be-tu
chuan thu reng a sawi belh ta lo. Van lam thil pawimawh ti-turin an ko peng ta
a. A ngilneihna ropui tak avanga lawmthu sawi ka tum lai chuan min kuah a, ka chalah
fawpin; rinawm turin min fuih a; tin, chutah chuan beiseina tawngka hlimawm tak
nena min thlahin, "Kan inhmu leh ang!" tiin a bo ta a ni.
Lettu - Jean Ralte
27052023 2:30 PM