Thursday, May 2, 2024

Dialogue on Hmeichhiate Ropuina

Chibai ule…Akashvani Aizawl atangin ka thiannu Remi Renthlei nen hian Hmeichhiate Ropuina chungchang sawi dunna hun kan rawn hmang dawn a, kei hi Jean Ralte ka ni e.

Kan phur dun hle mai … Amaherawhchu, kan thupui hian a huamzau deuh a, hawl kim erawh a har viau dawn a, kan ti ti dunna atang hian hlawkna engemaw tal ngaithlatu te’n in lo tel ngei kan beisei a, in ngaihthlak pah te pawh khan lo ngaihtuah zui ve ula, in theihna biru tam tak haichhuahna atan pawh in lo hman tangkai ve ngei kan duh a ni. Thupuiah han lut nghal mai ila…


Jean  - Tunlai chu hmeichhiate hian sawi kan hlawh tiraw? ‘Vut mai mai a siam ni lo, ruha siam ngat. Mipa te aiin kan tuar pawh a chhel bik’, tih vel te hi.

Remi - Ni ang chu mawle, a dik bawk sia. Chutih rualin hmeichhiate kan ropuina sawi lang tura mipate sawi nep kher hi, a… kei chu ka rilrem zawng a ni ve lo.

Jean  - Keipawh…Par (bloom) chhuah za a, kan ropuina leh kan theihna inhriatsaktawn leh inzahtawn hi kan tih tur zawk niin ka hria.

Remi - Chu chu alawm, mipa te chungnun khalh kherlo pawh hian kan theihna tarlangin in chawimawi tawn dan kan zawn thiam chuan, hmeichhiate mawi lehzual zawkna a ni.

Jean  - Pawnlam in cheina chauh hi min timawitu a ni lova, kan chetzia leh nundan hi kan incheina pawimawh tak a ni.

Remi - Hmeichhiate hi fingin ropui hle mah ila, a hun leh a hmun azirin mipate hmatheh hun a awm tih hi kan hriat tel chu a tha

Jean  - Midangte hneh tur pawh hian kan tawngkam chhuak ai mahin kan chetzia leh nunphung hian thu a sawi ring zawk.

Remi - Mipa rilru hneh tur pawh hian hmel aiin thluak a pawimawh zawk te pawh an lo tih thin kha.

Jean  - Ni e… Hmeichhia chu an fin poh leh mipa an zahder thiamin an chawimawi thiam thin.

Remi - Mipa ropui tak phenah hmeichhia a awm, te pawh an lo tih reng thin kha.

Jean  - Ni ngawt mai, hei May thla kan chuangkai leh ta der mai a. Nute Ni kha eng ni tak nge ni kha? Khawvel huapa ni bik, kohhran chhungah pawh sengluha an awm hi chu – hmeichhiate kan ropuina tarlangtu ka ti ve tlat a ni.

Remi - May chawlhni vawi-hnihna America ramin a ruahman hi Nute Ni atana kan hman tlanglawn ber chu a ni ta a. Kar leh mai hian kan lo thleng leh dawn ta reng mai. Pangpar vul hunlai a lo ni bawk nen, a inhmeh leh dawn hle mai. Inneih Ni tluk zetin kan vul leh chuk mai aniang chu.

Jean  - Inneih lam han sawi takah chuan, pasal kan han nei a, seilen lohna inah kan han lawi lut ngawt mai te kha a huaisen thlak ngawtin ka hria. Kan lawi luhna chhungkua te tan lah buhfai bela tlem thlakbelh ringawt chu a ni bik hauhlo ang.

Remi - Ni e tiraw… bul tan tha lehin zirtur hlirin min lo hmuak nghal a. Chawhmeh siam dan leh thingpui lum dan chenin kan insiamrem a ngai chu anih kha mawle… Fanau malsawmna dawngin Nu nih kan han tan a, tuarchhel a ngai thin teh e.

Jean  - Chhang zing deuha nau nei Nu-te phei hi chu Beginners Department-ah hian an teirei duh phian asin. Beginners emaw Pre-School-a nau hruai rei deuhte hi thin-thi in kum engemawzat mutmu an tuahlo tih hriatthiampuitu an tam vaklo ang.

Remi - Ni ngawt mai, chulam zawng chuan ka lo ngaihtuah ngai lo a. Nau pawm chhung kha chuan mut tam a har viau tak mai. An lo leikang hnu hi chuan kan lo hre-reng ta lo a lo nih dawn hi. Nau vei-na ang deuhvin, chhungkua dawmkanna tura kan thawh ve te kha, kan theihnghilh zui veleh mai bawk a.

Jean  - Tun hnaia Aizawl mi kum 90 chuang hming an lakkhawm kha I lo hmufuh ve em? Mi 19 zinga 14 ngawt mai Hmeichhia an ni a, hmeichhiate kan damrei zawk zia a nemnghet hlein ka hria.

Remi - Ka lo hmu ve tak asin. A upa ber pawh Pi Buangi ni in, kum 108 a tling tawh chung khan, a la inkhawm thei an ti nia. Kan Chief Minister hmasaber Pu Ch.Chhunga nupui Pi Lalrothangi lah kum 99 ah pawh buh a la thap thei a. Hrisel taka damrei te hi an va hlu in, hmeichhiate ropuina tak pawh a lo ni.

Jean  - Mipa leh hmeichhia intluktlanna tih apianga kan paltlang hleihtheihloh nia ka hriat chu inchhungkhur chetah ber hian niin ka hria. Hmanlai ata tawh hnathawhna hmuna intluktlang viau e ti lo hian chhungkaw inrelbawlnaa sekrek zawng zawng leh chenpuite enkawl hi chu kan kutah hian a awm kumkhua mai dawn anih hi.

Remi - Inchhung chetah na na hi chuan a tha nei tlem zawk hi, a che tam zawk zel chu kan ni.

Jean  - Mahse le…min tuai hriamtu leh min tichaktu a ni tlat bawk si a.

Remi - Bible-a kan hmuhah kha chuan Mipa kha damrei zawk an ni thin a. Amaherawhchu, kan nundante hian a zir ta lo nge, khawvel huap pawhin hmeichhia kan damrei ta zawk tlat mai. Kan chet tam leh tuarchhelnate pawh hi kan nun pawtseitu a lo ni aniang chu.

Jean  - Tunlai hunah hi chuan Mo atana itawm tak tak an kah nuk laiin, makpa tur hi kan van tan dawn riauvin a lang.

Remi - Hmanlai te kha chuan nau chunga thi ta mai te kha an tam a, leh mo-tha chhawr ang zawng te pawha nau neih hlima chet nghal vat ngai thinte khan nun a titawi thin kha ania. Kan inzir fing ve ta ania nge… Mo ka ni tawh thin a, tiin kan mo-te chungah pawh hian zah kan ngai tlang ta viauin ka hria. A duat te pawh hi kan duat ta mah mah zawk lo maw?

Jean  - Ni ta berin a lang. Hmeichhiate hi chu a bik taka hmangaihna ngah tura duan te pawh kan lo ni ve aniang. Lainatna nena inthuamin damlo enkawl kawngahte hian mipa ai chuan kan lo ngaihtuah kim nge nge asin. Thapui thawh lamah derdep viau mah ila, kan hmangchang hriatnate hi a tangkai leh viau thin.

Remi - Nupa tangthen thlen palh thulhah pawh hian, theilo nangiang awm tho mahse hmeichhe tam zawk hi chuan fate hi an tulpui chawk ania. Eizawnna nghet nei miahlo pawh hian rim taka thawk chungin pa-tung tam tak aia chhuanawmin an fate an chherchhuak leh tlat thin. Dawngdahna chhang ei duhloh tlat hi, hmeichhiate inthuamna tlo leh belhchian dawl tak a lo ni.

Jean  - Eizawnna lam sawi kai takah chuan hmeichhiate tih tura kan dah ngai reng reng loh City Bus conductor/Two-wheeler taxi chen hian eizawnna hak kan zauh ta tlat mai. Thawk khat lai phei kha chuan mipate kan luahlan mai ang tih hlauhthawnawm khawpin hmeichhia thawk an tam hman a. A bikin Mizo hmeichhiate hi kan danglam deuh a ni ang, eng hna pawh hi kan ko-a a tlak chuan inzir chawp pawhin kan ti melh melh a, kan thiam bel leh mai thin.

Remi - Rantalh leh rawra chhut thlengin mawle…hmeichhiate hian thawhloha hlei hi kan nei ta lo. Sorkar pisa leh dawr chi tinreng, damdawiin leh mimal sumdawnna hmunah te hian hmeichhiate kan therfur chu anih hi.

Jean  - Ania sin…Eizawnna kawngah hi chuan mipa nen kan intluktlang mai pawh nilovin kan chungnung ta mah zawkin ka hria, chhuanawm leh chawimawi phu tam tak pawh an kat nawk ania.

Remi - Hnamdang nena tehkhin ralah phei chuan Mizo hmeichhiate hian engang hna pawh hi kan thawkthei vek a ni ber mai. Network marketing lamah lah hmahruaitu leh hlawhtlingah kan invawrh thei zel a, ram pawn lamah chenin dinhmun tha tak kan luah chho zel a.

Jean       Ni e…Hmeichhiate kan ropui zia, Tuarchhelna leh Rinawmna ah te, Lainatna leh khawngaihna ah te, leh Taimakna leh Tihtakzetna kawng ah te kan han sawi lang tak nangin, khawtlang, hnamzia ka ti zawk dawn emawni leh kohhran a rawngbawlna leh inrelbawlna hi chuan, kan Ropuina tur hi a la dal hian ka hre fo thin.

Remi        Nia ti raw, Mipate lalna hnam kan nih vang hi a ni mahna, hmeichhe pual bik ang a nih loh chuan khawtlang inrelbawlna ah chanvo pawimawh chan chu sawi loh, in hmang thinte pawh hian sawi kan kai phah a, kan theihna pawh hi kan hmang chhuak hleitheilo ni te’n ka hre thin. Vantlang leh khawtlang ang a thuthlukna pawimawh siamna hmunah Hmeichhiate zalenna hi chu a la beitham deuh anih hi.

Jean     Ni ngawt mai, ‘Hmechhia leh pal chhia…, Hmeichhe fin in tuikhur ral a kai lo’ tih ang vel hi kan kalsan a hun tawh viau laiin, kan nunah hian a la bet deuh a ni ang. Tunlai khawvel changkanna nen hi chuan a inhmeh tawhlo asin, Sorkar hnathawh leh sumdawnnaah a thawh hlawk zawk kan ni bawk si a.

Remi       Kohhran huang chhung takte hi a nia aw!! rilru nat chang ka nei fo thin. Hmeichhiate theihna leh Ropuina lam en kan a, thusawitu thenkhat ten Pulpit tlang atanga fiamthu titak deuha hmeichhiate an han sawt chiam thinte hi tunlai hun nen a inmil ta lo.

Jean       A ni khawp mai, Bible zirtirna tluantling sawi chhuak si lo hian, chang hnih khat lek la chhuakin, an duh dan zawng a kai herin, kan Ropuina leh theihna tinep zawngin an sawi chiam mai thin chu a nih hi. Hmeichhiate ngei pawh hian kan nepna lam kan sawi uar chhung hi chuan kan Ropui dawn lo tihna a ni mai.

Remi       Bible in sawi lan tak ah chuan, Hmeichhe lu chu Mipa a ni, tih lai te la vawng a hmeichhiate nep zawk ang a sawi fo thinna hian nghawng chu a nei pawi teh a nih hi. Mipa tawh phawt lu chu Krista a ni tih lam hi kan sawi tel tha duh mang si lova. “ Mihring amah chauhva awm hi a tha love; amah tanpuitu tur a kawppui awm mi kan siamsak teh ang,” tih thu kan sawi thin dan pawh hi a dik hlel deuh chu a ni.

Jean      Awi chu ti maw? Enge a diklohna Mipate tanpui tura siam kan nih chu Bible sawi dan a lawm.

Remi       Tanpuitu tura siam chu kan ni reng a, bible ziah dan pawh a ni reng a, mahse, tanpuitu tur tih a, helper ang lek a inchhuah a, nep zawk anga insawi leh inngaih tlat hi Bible sawi tum a ni lo a lawm. Tanpuitu tih thumal hi kan hrilhfiah dan a dik tawk lo, nep zawk ang a inngaihna lam a kawk lo, Tanpuitu tih thumal hi ropui deuh asin aw. Israelte Tanpuitu chu Pathian. Tichuan I hrethiam mai em?  Mipate Tanpuitu/Israelte Tanpuitu tih thu mal hi thu inang. Nepzawk, chaklo zawk lam a kawk lo hrim hrim.

Jean       Aw.. chu ti maw! Israelte Tanpuitu chu Pathian, Mipate tanpuitu Hmeichhia. Aw..a va tha leh si ve! Chutia I sawi takah chuan, Mi hausate’n a ni lawm ni, mi harsate tanpui a, Mi chakte’n chaklote an dawmkang thin tak alawm le… Hmeichhiate hi kan lo va Ropui tak em!!!.

Remi       General William Booth-a Salvation Army hmuchhuaktu khan ‘Ka Mitha ber ber te chu Hmeichhiate an ni’, tiin a lo sawi a, rawngbawlna a hmeichhiate Ropuina leh theihna a lo hmu fiahin, an Kohhran-ah chuan Mipa leh Hmeichhiate hi chanvo inang neih a rem ti reng a sin.

Jean       Hei tak hi a pawimawh Pathian siam kan nihna ang a inzah tawn, inpui tawn tur kan nih hi a taka kan lan chhuahtir a tul lutuk. Kan Ropuina leh kan theihnate inhmuh thiam tawn sak a, inzahtawn a, thawk za tur kan ni si a.

Remi - Kohhran thenkhatah chuan Hmeichhiate Pastor leh upa-a nemngheh an ni ta a, Mi tha na na na chu Mipa a ni emaw Hmeichhia ani emaw, an thatna leh hlutna kan pawmsak hi tihawm tak a ni reng a. Mizorama kan kohhran lian ber hian a kalpui ve hunah chuan nasa zawkin Hmeichhiate Ropuina hian hma a la sawn ngei ang.

Jean - Kan tihtheih zawng leh thilpek kan dawn hi a inang vek lova, kan theihna zawnah tha thawh sauh sauh ila, midangte te theihna leh Ropuina tur dal kher lova Par chhuah dial dial hi a tha ber mai.

Remi - A hma lamah khan Nute Ni te kha kan sawi a, Pate Ni te pawh kan hmang uar ta tho bawk a. Amaherawhchu, Hmeichhiate ropuina nemnghehna atan ‘Nute Ni’-ah na na na chuan ropui taka kan Nu te leh Nu dinhmun luahtute kan chawimawi thiam hi a tul tak zetin ka hria.

Jean - Tehreng mai, hmeichhia kum naupang te pawh chhungkaw khaidingtu dinhmun luah pha hi an awm nual tak asin.

Remi - Pathianin hmeichhiate a siam dan hi chhut chian chuan a mak ngawt tak mai.. pawnlam a derthawng hle si, chhunglam a paukhauh hle si te hi.

Jean - NI e, Thisen pal hauhlo pawh, Nu dinhmun luahtu hmeichhe ropui leh entawntlak tam tak an awm a, Nu dinhmun pek hi an phu takzet a ni.

Remi - Hnam fing leh changkang apiangin hmeichhiate chawimawina chang chu an lo hria a nih hi.

Jean - Ni e, hmeichhiate an ropuina ang taka kan chawimawi leh kan lantirna hun atan chuan ‘Nute Ni’ hunbik ropui taka kan buatsaih hi ni ve tlatin ka hria. A theih phei chuan kawtthlerahte hian pangpar leh rimawi ropui takte nen kawng zawh mup mup ila. Ram pum huapa Hlimna Ni serh bik a neih atan pawh iaiawmlo hlein ka hria.

Remi - Hmeichhiate ropuina hi hmuthiam tak tak ngat ila chuan Nute Ni hi, hei aia ropui zawk hian kan hmang ngei ang. Chutiang bawkin Hmeichhiate pawh hian kan hlutna leh ropuina kan hriatchhuah hi a hun tawh tak zetin ka hria. In hrechiang ngat ila chuan tun ai hian kan rahchhuah pawh hmuh tur a tam zawk ngei ang. DL Moody-a pawh khan a nu chungchang a sawinaah khan ‘Khawvela Nu zawng zawng hi ka nu ang ni vek sela chu, tan in pakhat mah siam a ngailo tur’ a lo ti hial anih kha. Hetiang tak hian DL Moody-a tan a Nu a ropui a, I tan I nu aia ropui he khawvelah hian an awm dawn bik emi tiraw?

Jean - A dik chiah, min chawi liantu hi eng ang mi pawh ni se, lehkha thiam ani emaw, nilo emaw, hna sang chelh emaw, inchhungkhur enkawltu mai pawh ni se, ka tan chuan ka Nu han chhingzo tur reng he khawvelah hian an awm lo.

Remi - Nute theuh hi fate tan an lei Pathian hmuhtheih kan ni a. Chuvangin hengte hi hrechiangin hmangthiam ngat ila chuan, tun aia nasa zawk hian kan fate pawh kan chherchhuak tha in, kan ropuina man hi kan tel nasa zawk ngei ang.

Jean - Hmeichhiate hian Khawvela kan awmchhan hi keimahni tan a ni lo a, Midangte tana tirh kan ni tih kan chian em avang hian, mite tana kan inpekna atang hian kan theihna te hi tehchhuahin a lo awm a, chu chu kan ropuina tak pawh a lo ni. Kawng engkima kan parchhuah theihna turin, khawvel hian min ngaichang thap a lo ni. Hmalam hun tha zawk buatsaih turin kan tun hunte pawh hi han chawhbuai hlek te pawh a ngai thin a nia.

Remi - Ni e, choka ah ringawt ni lovin, hmeichhiate hian kan chakna leh theihnate tarlang turin min mamawhtu khawvelin min auhna tihlawlhtlingtu ni ngei tura infuih tharin, I in tat hriam sauh sauh ang u.


Tlipna

Chuti zawng chu hmeichhiate huna Hmeichhiate Ropuina kan rawn sawi theih a ni a, ngaithlatu zawng zawng te’n, kan han sawi dun takte kha lo hlawkpui ngei turin duhsakna kan hlan a che u.

All India Radio - Akashvani Aizawl atanga tihchhuah chu ngaihthlak theih e....

Thluak-bur - K.Zohmingthanga (Mapuia), Vanlalremi Renthlei & Jean Ralte

Friday, April 26, 2024

Lal Sipai Mizoram ah

Lal Sipai Mizoram-ah - SAY Chaltlang Corps te Drama chan chu

By Lalhmangaihzuala, Chaltlang Corps

A tir -

CHORUS : Kum 1915 tawp lamah chuan Bawrhsap arpu hotu ber Pu Dohnuna chuan, Pu Kawlkhuma leh a hote “ Pathian thu awih dik pawl.” inti ho chu, “ A...Nangni ho hi Salvation Army ang chiah mai in ni e. An mahni chu zawn chhuah a hriat chian in duh tak tak chuan an lehkha bu ka nei a, ka pe ang che u.” a ti a, a pe ta a. Pakhat chu Salvation Army thurin bu ( Doctrines) a ni a. A dang chu Thupek leh thunun dan bu Sipaite tan ( Orders & Regulations for Soldiers ) a ni a. Chu an lehkha bu thar chu inchhungah chuan hlim leh phur takin Pu Kawla leh a thiante chuan, chhiar chak em em in an luh pui ta nghal a.

Chorus : Nikhat chu Bawrhsap arpu hotu ber, Pu Dohnuna Rahsi Venghlui chhaka a awm laiin Pu Kawlkhuma leh a thiante chu an va leng a. Chutah chuan Pu Leta, Mizo zinga Matric pass hmasa ber pawh a lo leng ve a.

Pu Leta : Pa Do, chu inleng ka nei dawn e, i ti e lo?

Pu Dohnuna : A, aw....Kawlkhuma leh a hote leng ah ka sawm a lawm maw le. Anni ho hi han titi pui te pawh an chakawm a lawm maw le.

Pu Leta : Nia, anni hi ‘ Pathian thu awih dik pawl ‘ an in ti mai ah. An viak a tha in, an ti mai mai lo viau mai ah… Kawm pawh an chakawm khawp mai.

( Kik kik....... In awm maw.........)

Pu Dohnuna : E khai!! lo law haw rawh u, lo leng lut tawh u....He lam ah hian.

Pu Kawlkhuma : E.... i awm maw ! a va hlimawm em.

Pu Chalchhuna : A !! Pu Leta lah ni reng che chuan.

Pu Kawlkhuma : Chibai inbuk hmasa phawt teh ang.

( Hlim takin chibai an in buk ta liam liam a.)

An Thianpa : A.....hei, in pawh in nei nuam dup dup hle mai a.

Pu Dohnuna : Haa.ha ...Nawm pawh a nuam hleithei loooo, kan ti ve tawk tawk a ni e. A, in chhawl te pawh a hal tawh ang e, thingpui sen i dawm phawt teh ang u. Chhuan lum sa kan neih kha maw.

( Eng eng e maw sawi in thingpui in pah in an titi a.)

Pu Dohnuna : A , Han sawi ta i la. Hei, Kawla, in chanchin te hi kan lo bengkhawn thin khawp mai ah. Hei, Pu Leta nen hian han kawm chian che u a, in rawngbawl dan te leh in thawh zel dan tur te hi kan hre chak khawp mai. Min hrilh thei te a nih chuan.

Pu Leta : Ni ee...Han in zawt ta phawng mai la, in chanchin hi kan lo hrechiang chak thin teh asin.

Pu Kawlkhuma : A !!! ni e. Kan khawsa zia hi han sawi pawh a phur awm viau awm e.

Hetia, ka han in hmuhchhuah hnu a Pathian rawng te kan bawl ve hnu ah hian, ka sangawi zawn pui awm mi tak, keimah ang bawk a Pathian thu a tui Durtlang mel sarih veng ah khian, hei, Pu Chalchhuna hi keimah ang a hlim leh nasa taka danglam thar a awm ve tih ka lo hria a. Hmuh ka chak em em thin a, ani pawh in chutiang in. Kan han in zawng chhuak ta hlawl mai a. Kan inkawp ta tlat a. Hlim tak leh rilru inhawng taka Pathian thu te kan sawi dun thin hnu hian, hei kan thian dang te nen “ Pathian thu awih dik pawl “ hi siam theih niin kan ring ta tlat a. Tul hle in kan hre bawk a. Kan han in rawn khawm hnu ah chuan kan pawl kalhmang tur te kan han duang a, kan han sawina hmasa ber ah chuan ‘ Khawiah pawh kali la, mi hmu apiangin Pathian thu awih kan ni tih an hriat theih nan chhinchhiahna, hmuh theih in kan nei tur a ni.’ Kan han ti ta a, kan hlim em em mai a. Chutiang zel chuan, A, Pu Chal. nang han sawi zawm ve thung ta che.

Pu Chalchhuna : Ni e, kan hlim em em ringawt mai a. Tichuan, inkaih hruaina te pawh kan han siam chho zel a, Uniform a tan kawr, a awm a ipte pahnih nei, ipte tlanga a sen a bel, tuna kan han hak ang hi ni se kan ti a. Tin, khawvel incheina bun leh behte, awrhte, zuk leh hmuamte, zuin te tih loh vek ni se, mawl tak leh fai taka inchei mai tur a ni, kan ti bawk a.

Chutiang chuan Pathian thu hril in, mite tan malsawmna ni turin, misualte chhanchhuak a michaklo leh riltamte tan malsawmna leh hnemhnanna ni turin, chan huam in Pathian tan ke kan lo pen ta a ni.

Pu Dohnuna : Anih tak chuuu, a ngaihnawm hle tak mai.

Pu Leta : Chu !!! Salvation Army ang in nih chuuuu.. anni pawh in bun leh behte, awrhte, zuk leh hmuam thlengin an bansan vek a, Misual siam thatna lam ah an chak em em a ni.

Pu Chalchhuna : Chuti a lo ni maw....

Pu Kawlkhuma : E !!!! Pu Let.....ngawiteh Salvation Army tih chu ka hre tawh tak e. Hmanah Dr. Fraser-a leh Pu Dala te hnuai a ka thawh lai khan chanchin tha hrila hlawh neilova vak vel tur ‘ Kraws Sipai’ siam kan tum a. Chumi thu chu Dr. Fraser-a chuan a hriat in ‘ Salvation Army hote pawhin chutiang chuan an thawk a, mi an hneh em em a, an chak hle a ni.’ a tih ka hre tawh tak a sin.

Pu Chalchhuna : A, chu keini ang bawk a ‘Pathian thu awih dik pawl’ an nih ngei dawn chu.

An thian pa : Ni e, mi thuhmun kan nih dawn chuuuuu.

Pu Leta : Salvation Army ho pawh khu, anin pekna a thuk bawk a, an chhuang viau awm a sin. Kan inkawm tui viau na a, ka thu rei tawh bawk a, kan tin san mai teh ang che u.

Pu Kawlkhuma : Chuti mai tur emaw ni le.

Pu Chalchhuna : Keini ho pawh hi tihtur hmabak nei kan ni si a, i tin mai ang u hmiang.

An thian pa : Nia, i tin ve mai ang u.

Pu Dohnuna : Akhai, nilove, la thu muang rawh u. Kan la titi tui a lawm maw.

Pu Kawlkhuma : A, kan han tin phawt ang a, Pu Do.. chu Salvation Army chu an chanchin min la ngaihven pui dawn nia.

Pu Dohnuna : E !! Tehreng mai, chu zawng ka theih tawp ka lo chhuah ve ang e. A nih mangtha phawt mai u.

SCENE - II

Chorus : Kum 1915 tawp lamah chuan Pu Dohnuna kha Kulikawna a in lamah a insawn phei ta a, chutah chuan Pu Kawlkhuma leh a thiante bawk khan an len chilh leh ta a. An han titi hona ah chuan Pu Dohnuna chuan “ A nangni ho hi Salvation Army angchiah mai inni e, an mahni chu zawn chhuah a hriat chian in duh tak tak chuan an lehkha bu ka nei ta a, ka pe ang che u” a ti a, a pe ta a. Pakhat chu Salvation Army thurin bu ( Doctrines ) a ni a. A dang chu Thupek leh Thunun dan bu sipaite tan ( Orders & Regulations for Soldiers ) a ni a.

( Inchhung ah chuan hlim leh phur takin Pu Kawla leh a thiante an lo lut a.)

Pu Chalchhuna : A va han lawmawm thin em!!! Pathian malsawmna a ni e.

An thian pa : A lawmawm mang take a, tirawh Taia pa.

An thian dang : Nia maw le, amaherawh chuh eng ang tak ni ang maw, i han bel chiang phawt teh ang u hmiangggg......

Pu Kawlkhuma : Eng pawh nise la.....kan chhiar ang a, a zo tawng in kan let zel ang e, in lo ngaithla dawn nia. ( Phur takin a chhiar a , a let nghal a. O & R a chhiar phawt a.) “ Chhandamna Sipai ni tur chuan mi piangthar, thinlung danglamna nei tawh mi an ni tur a ni.” E khai, ka duhzawng a ni e. A.......ka la chhiar lohte pawh a tha vekin ka ring e, ka duh vek mai.

Pu Chalchhuna : Pathian remruat zel a ni e.

( Pu Kawlkhuma chuan a en lawr vel vut vut a, Thurin zawk chu a chhiar leh a, a let nghal bawk a.)

Pu Chalchhuna : A tha hle tihloh chu sawi tur eih pawh a awm hleinem maw le.

An thian pa : Keini hovin kan duhthusam kan sawi ai pawh in a famkim a, a tha zawk daih a lawm le.

Pu Kawlkhuma : ( Muang charh in ) Salvation Army ngei hi a ni e.

An thian pa : Pathian remruat ngei a nih dawn hi.

Pu Chalchhuna : Kan zoram mamawh Pathian thu awih dik chu, Salvation Army ngei hi a lo nih dawn hi. Engtin nge kan biak pawh theih ang ? Lehkha thawn mai chi emni ang.

Pu Kawlkhuma : Aw......Lehkha chu i thawn nghal ang u.

An thiante : Phai lama sipai pawl hotute chu tun hma pawh khan an chanchinte zawt in leh zawm chak ve na te nei a, insawi in mi then khat leh kohhrana an mi rawih lai ngei ngei te pawh in lehkha an lo zu thawn tawh thin a niawm e. Mahse an rawn chhang ngai hauh lo mai a. Engtin nge maw ni dawn le.

An thiante : Pa Kawl, chu engtin nge ni ang?

Pu Kawlkhuma : ( Lehkha chu a ziak ta nghal a.) Zam reng reng mata che u, kan chung ah Pathian a awm a lawm.

Pu Chalchhuna : Ni e, kan rin Pathian hi a rintlak tak zet a nia, zamlai reng i rel lawng u.

( An lehkha chu an han en ho nak nak hnu ah chuan thawn tur chuan an ti nghal a.)

Pu Chalchhuna : A ma hnen ah innghat in i tawngtai tam phawt mai teh ang u. Pathian chuan kan tawngtaina chu min chhang em em ang.

( An inzui chhuak lehta dam dam a.)

Chorus : Pu Kawlkhuma leh a hote chuan India rama Salvation Army hotu ber Booth Tucker ( Fakir Singh-a ) hnen ah chuan lehkha an zu thawn ve ta a.Chhanna an hmu thuai ta mai a, ‘tawng thiam lokal u la, inbia ang u’ an rawn tih ang in, Sairang a Pu Vanhliran suma a puihna a zarah May ni 18th, 1916 ah chuan Pu Kawlkhuma leh Pu Chalchhuna te pahnih chu lawngleng in Silchar panin an chhuak ta nghal a. An kal zel a, May ni 28th-1916 chhun dar 12 ah chuan damtakin Simla chu an thleng a. Salvation Army chu an mual inkhawm lai ngei an zu zawng chhuak ta a ni.Hlim leh lawm taka inlawm tawn in thuthlung duhawm tak chu an suih ta a. Amaherawh chu, vanduai thlak takin Pu Chalchhuna chu Simla an thlen atanga ni hnih lek ah chuan Khawsikpuiin a na ta hlauh mai a, an sap hote chuan Rippon Hospital damdawiinah an dah thuai a, theihtawp a an enkawl chungin, June 15-1916 tlai dar khat leh a chanve ah chuan rinam tak leh thahnem ngai taka a rawngbawl sak Lalpa hnenah chuan chatuan a chawl tawh turin a thianpa Pu Kawlkhuma leh hrehawm tamtak tuar a azawn chhuah sapho te chu a kalsan ta a ni. A hnukchah dawn hian zawite in Pu Kawlkhuma beng bul ah chuan “ Kan pa vana mi, i hming zahawm rawh se, kan Mizoramah i Ram lo thleng rawh se.” tiin a tawngtai a chu chu a tawng hnuhnung ber a ni ta.

SCENE - III

Chorus : Pu Kawlkhuma chu Bombay ah officer training a zawh hnu chuan ( Commission ) nemngheh a ni a. Sorkarin Assam rama Salvation Army rawngbawlna tur phalna a la pek theih rih loh a vangin thlakhat lai Bombay Headquarters ah an nghah tir hnu in, ‘Misual enkawlna’ ( Criminal Settlement ) hmun Gorakpur, U.P. ah thawk turin an kal tir a. Pathian in a kohna hmun Mizoram ngei a rawngbawl hna thawk turin, Commr. Fakir Singh-a hnen ah lehkha thawnin a dil a. “ Mizorama ka kalchhuah thuai rem i tih loh chuan Pathian Thlarau dodal i ni ang.” ti hial in a ziak ta a. Phalna a hmuh hnuah chuan hlim leh lawm takin Mizoram chu a pan nghal a. Durtlanga a cham hnu in kum 1917 April ni 26th ah chuan Aizawl a rawn lut ta a. Aizawlah chuan mizo tlangval France ram kaltur , an kal liam hma a sipai lammual a an intlar khawm ni tak a ni a.

Pu Kawlkhuma : ( S.A. Uniform- Kawrsen, fen eng, puan eng a bat a, lukhum bial dum ‘ THE SALVATION ARMY’ tih inziakna ribbon sena tawn khumin a inthuam a.)

Lalpa i chakna leh thiltih theihna a min thuam avangin ka lawm e.

( Mipui ho chuan Pu Kawlkhuma inthuam dan chu mak anti em em a, an en ngawih ngawih hlawm a.)

Mipui 1 : Enteh u..........saw, eng tizia nge ni ta ngaiiiiiiiiiii.....

Mipui 2 : Ni e, saw Vai Lal em ni le.

Mipui 3 : Eng tihna nge mawni ngai tak le.

Mipui 4 : A va han mak ngai em awwwww

Mipui 5 : The.......Sa....lvee....sion..... Ar......my.......tih a inziak.

Pu Kawlkhuma : ( Zawite in ) ‘Lalpa i sipai rinawm hmang hian i ropuina rawn puang zel ang che, Amen.’

Mipui 1 : ( Nuihsawh chungin ) Sawpa sawww a mak lutuk.

Mipui 6 : Saw chu Kawla kha a nih saw maw le, a ‘a’ ta emmaw ni le. ( Nuih chungin )

Tirhkoh Lianirha : ( Zahpui hmel takin.) E!!!!!hei, Kawla, a va mak ta delh delh ve maw le

Mipui 7 : Zahna chang lah chu a hre der silova. Biak chi pawh a ni lo.

Hmeichhe ho : Tuaipheng i va ang delh delh ve.......( an lo nui dar dar a.)

Pu Kawlkhuma : Nuihzat burah min hmang hi ka hrethiam e. Amaherawh chu nakin hun a in la ngaihsan tur zia ka hriat avang in zahpui a hnekin ka chhuang em em zawk a ni. Pathianin a chhiahhlawh tlawm tak hi a ropuina puan chhuah nan a hmang dawn a ni.

( Mi thenkhat in mak ti a an lo bawr huai huai laiin, a thiante chuan hlim leh lawm takin an lo chibai va laih

laih bawk a.)

A thiante : Ngawi ru, titeh u, a ma in lam mission veng lamah i phei phawt teh ang u. Inkhawmna te pawh kan nei nghal dawn nia.

Chorus : Pu Kawlkhuma chu a thiante tam takin an zui a, mission venga a ma in ngeiah chuan a thleng phei ta a. inkhawmna te an nei nghal a. Nakin deuhvah phei chuan Pu Zakunga in ah te, khawlai ah te inkhawmna an siam thin a, an thusawi ngaithlatu mipui mak tih khawpin an thu sawi leh hlasak te chu a nungin an hlim a ni.

CHORUS : Sipai pawl rawngbawlna chu Pu Kawlkhuma leh a hote chuan thahnem ngai takin hlawh pawh nei hran lovin chak takin an kalpui ta a. In hrang hrangah te leh khawlaiah te inkhawmna an nei thin a. Chu chu kohhran lam te chuan an ngaimawh ta em em a, Pu Kawlkhuma leh Pu Chiangdailova chu mission veng atanga chhuak turin an vau hnu in, kawng hrang hrang in mission kohhran a lut leh tur in an thlem a, mahse an beidawng leh zel a. Tichuan Pu Kawlkhuma leh Pu Chiangdailovate pahnih chu mission veng atangin an hnawtchhuak ta a. Tin, Durtlang a sipai pawl inruk te pawh chu hnawh chhuah ve nghal an ni bawk a.

(Durtlang a inruk te leh Pu Kawlkhuma te thian dun chu chhuak turin an in siam buai hle a.)

Chorus : Lal rorel puitu, Durtlang lal khawnbawl Pu Kaichhunga mi piangthar tha tak mai chuan sipai pawl hnawhchhuah ho chu a khawngaih em em a, lal hnenah a kal ta nghal a.

(Durtlang lal a lo lang a.)

Kaichhunga : E! lalpa chibai.

Durtlang lal : Chibai, enge ni, i lo lan teh hlawl?

Kaichhunga : A! eng thil dang ni love, lalpa, hei i hnen a ka lo ngen tawh thin ang in, thlarau lama hlima, nun thar neia Pathian tana kan aia inpe zo zawk site hi kan rin dan a inang lova, kan thurual pui thei ta lo a nih pawhin, an duh duh in inbawl hrang ve mai sela, khua atanga hnawhchhuah em hi chu ti lo ila, ti in ka rawn be rawn che a nia.

Durtlang Lal : Nilo, a theih loh, hnawhchhuah vek tur tih hi lal thu pek a ni.

Pu Kaichhunga : A..... nih leh..., Pathian rawngbawltu, mithahnemngai, thlarauva hlima lawmte kan hnawhchhuah dawn si chuan, kei pawh an zingah ka tel ve a nge, in ngaihdan dan in mi ngai rawh u, salvation army ka ni ve ta mai e.

(Hnawhchhuahho chu Sawleng lam panin Tipaimukh kawngah an in phur chhuak ta luk luk a)

Chorus : Heng hnawhchhuah chhung riat te hi kum 1918 kum thar vel lai a hnawhchhuah an ni a. Sihphir khua a awm an dil a, mahse an lal Rohrenga chuan “ Kan aia dan hre zawk, Durtlang lalte mahin an duhlo che u a ni a, engtin nge kei tehlulin ka lo pawm ngam ang che u” A ti a. Riakmaw va ang maiin an khua a awm an dil phei zel a Khawruhlianahte, Phailengah te an dil zel a, mahse tuman an khua a awm an lo phal lo va,chhungkaw bawngbawr a chhuak an ni a, zawi te te in an kal zel a, Pathian hminga tuar nia anin hriat avangin thlarau lam nun ah chuan engti kawng mahin an zam chuang lo a ni. Tichuan, Sawleng khua an thleng phei ta a. An Lal Pu Thuamluaia chu an han bia a

Pu Kawlkhuma : Chibai lalpa.

Lalpa : Chibai, eng nge ni ta a.

Pu Kawlkhuma : Sipai pawl, Salvation Army kan ni a, kei leh hei, Pu Chiangdailova hi mission veng a awm kan ni a, tin hei, kan unaute hi Durtlang a awm an ni a, khua a tanga hnawhchhuah kan tawk a lawm maw le.

Pu Chiangdailova : Khawdangah pawh kan rawn hnawng zel a, i khua hi kan rawn bel ta ngawt a ni.

Lalpa : A nih tak chu, in khawngaihthlak hle mai. Amaherawh chu hei, ramri hrang nei a awm ka la ni lova, ka pa (Lalhleia Ratu lal) ka va be phawt a nga, a remtih chuan ka khua ah hian in awm dawn a nia. Lo nghak lawk rawh u.

Pu Chiangdailova : Aw, nie, Lalpa kan lawm e.

Lalpa : ( Lehkha a ziak a. ) Tlangaupa, nang Ratu ah chuan va kal la, rawn khawmuang suh ang che.

( Reivaklo hnu ah chuan Tlangaupa chu a lo let leh a.)

Lalpa : Eng thu nge i rawn hawn le.

Tlangaupa : I pa, ratu Lal, Lalhleia chuan heti hian thu min thawn e. “ Pathianin a aiawhin hnamtin chunga rorel turin min dah a, ka khua ah hian Lusei, Ralte, Hmarte an awm a. Anni pawh Salvation Army an nih mai a vangin engah nge ka hnar ang, lo awm tir rawh u.” ti in.

( An lawm tlang em em a.)

Lalpa : Aw, chuti a nih chuan a tha e. midang zingah kawtthler a rawn awm ve nge induh a, veng hrang deuhva, a hranga awm le, in duh zawk zawk thlang rawh u le.

Pu Kawlkhuma : A nih leh, i khua leh tui leh tui tan kan hnawksak loh zawk nan leh keini pawh in kan duhthusam ang in i rem tih chuan a hrang a awm chu kan duh zawk e.

Lalpa : A tha e, chuti chu sawlam mual khaw hlui lamah sawn awm hmun chu rem ve ta u la, a tha ang a. Ti ru, kan zain ka hovin i va en ho ang u hmiang.

Pu Kawlkhuma : Lalpa, i zahngaihna a vangin kan lawm tak zet a ni

Lalpa : Pathian hnenah lawmthu sawi zawk rawh u.

(An vai chuan hlim takin an chhuak ta a.)



Chorus : Sipai pawlrawngbawlna chu dodalna nasa tak kar ah baihvai takin a kal ve zel a. Hmuhsitna, endawngna, nuihzat bura siamnate an hmachhawn zel a. Headquarters lamah te thudiklo a hekna te an tawk a, tihnawmnah leh hmuhsitna nasa tak karah Pu Kawlkhumate, Pu Lalkaithangate leh midang sipai pawl ho te chuan Sipai Pawl chu an hmangaih in thahnem an ngai tak zet a ni tih a hriat theih a. An neih zawng zawng an chan a, an theihna zawng zawng Pathian tan an hlan thin a ni. Hunte a lo kal zel a, Sipai Pawl rawngbawlna pawh thangduang taka a kal zel lai chuan a chhan leh vang pawh hriat lohvin, Calcutta Headquarters hotute chuan Pu Kawlkhuma chu April 1923 khan an rawn ko thut ta mai a, Pu Kawlkhuma chuan Lt. Pawihlama a hruai a, Headquarter an zu thlen chuan.

( Office ah chuan an va lut a )

Commissioner : E, chibai, lo leng thu rawh u, in tlai love.

Pu Kawlkhuma : Chibai le.....Sir, Eng a tia min rawn koh teh thut chu le. enge....thil pawimawh a awm em ni.

Commissioner : Lt.Col. han sawi tlang nghal mai i la, hei, in thahnem ngaih zia leh in thawh rim zia ka ngaihtuah in, ka thu hrilh tur che hi pawi ka ti tak zet zet a ni. Mizoram a Sipai Pawl hnathawh hi Generalin pawi ti em em chungin a lak kir sak ta che u a, mission lamah lo tel leh vek u la, Uniform pawh kan thu lo chuan lo ha tawh suh ang che u, tih hi ka hriattir a che u.

Lt. Pawihlama : E heu!!!!!!! Min va han thawng teh thut em aaa. Engti zia nge ni ta ngai, tak tak chu a ni meuh a maw...

Commissioner : Nie, Lt. kei pawhin mimal tak pawh in pawi ka ti tak zet zet a ni.

Pu Kawlkhuma : Aw......ka thu hriat chu a mak in na ka va ti tak em. ( A kaikun a, a mittui a tla zawih zawih a. )

Commissioner : A ni khawp mai, mizoram lama mission unau te khian nasa takin General hnen ah an hek che u a, tichuan headquarter ah general lokal kha an lo kawm a, mizoram a S.A. rawngbawlna lakir a, sipai pawl mite mission lama in chhung khawm vek tur in an ngen a, mizote kristian a siam vek an tum vang a rawn ngen ni in an insawi a, chu chu general in a lo pawm sak ta a ni.

Lt. Pawihlama : E khai, chuti ang chu a ni theilo, thil diklo nasa tak a nih chu.

Commissioner: A , engpawh ni se, zawldawh zawk a tan a tha ngai e, Pathian hnen ah nasa lehzual in tawngtai u la, engkim a thu ni zel turin. Kan that tlanna tur zawk a ni ang e.

Pu Kawlkhuma : Bawhchhepa setana fin rawl ani. A va han pawi tak em. ( A tap ta zawih zawih a.)

Commissioner. : ( Lehkha pek pah in.) Heihi, General lehkha chu a ni a. Officer pathum chu Calcutta headquarters a thawk mai turin a ti che u a ni.

( Commr. chu an chibai a an chhuak ta a.)

Chorus : Pu Kawlkhuma chuan, chu thu lawmawm lo tak mai chu Aizawl a awm, Lt. Lalkaithanga chu a han hriat tir ve ta thuai a. Pu Kawlkhuma lehkha a hmuh veleh hian Pu Lalkaithanga chuan biakin a pan pui ta thuai a.

( Lt. Lalkaithanga alo lang a, Bible, hlabu, lehkha a keng a. A Manganna nasa tak avang chuan thlan tuiin a bual nasa hle a. Tap zawih zawih in a tawngtai a. Chhuatlai ah chuan a thing thi a, a bawkkhup bawk a, a thinlung sawk keh in a inhlan a.)

Lt. Lalkaithanga : ( A thingthi hnawk a, a khur hlawk hlawk a.)

Aw...........ka Lalpa. ka Pathian.........engti zia nge ....nita ngai le....ka va han hrethiamlo emmmm. ( Ring takin ) Lalpa khawngaihin min han ngaithla ang che. Aw..

I tana dotu i chhiahlawh hnenah hian i rinawmna han puang ta cheeeeeee. I Sipai te rawngbawlna hi la kir luuu..l suh ang che. Lalpa i tana dotute hi min siam thar leh la. Setana chuan thiam tin hmangin hringfate a bum mek e......... Bawhchhepa do tur hian min thawh tir lul rawh. I hnen ah ka inhlan e...... Min thlamuan la, min tichak ang che. Amen, Haleluiah........

Mizorama Sipai Pawl rawngbawlna i rawn hawn lehdawn a vangin ka lawm e. I hming avangin kiltin ah, Sipaite hmalam panin kan kal ngei ang. Puanzar chawi sang a kal zel turin chakna min pe ang che. I tana thihthleng a do zel turin ka tiam e, Amen.

Chorus : Lalpa thlarau chuan Lt. Lalkaithanga rilru chu a rawn ti huai a, rilru pau khauh tak nei chung zel a rawng bawl zel turin a rawn hneh ta a.

( A rawn tho chhuak a, a Bible leh hlabu a la a, flag ala bawk a.)

Pu Lalkaithanga : ( Muang leh ti tak deuh in.)

“ Aizawla kan pawl ten min bansan chuan, kan pawlte awmna a piang ah ka kal zel ang a, chuta mite pawh chuan min ban zawh san zel anih pawhin, Officer uniform famkim taka inthuam in, Pathian lehkhabu leh hlabu ka keng ang a, Sipai pawl puanzar ka pu ang a, Mizoram tlang sang ber ka pan ang a, Mizoramah hian Sipai Pawl rawngbawlna kawng inhawng leh turin Pathian hnen ah ka dil ang a, ka kir leh tawh lovang, Ka tawngtai hlum thak ang.”

( A chhuak ta a.)

A tawpna-

Tlipna: Pu Kawlkhuma chuan Pu Lalkaithanga chu Mizoram sipai pawl hotu ber ni turin a hlan a. Tichuan Mizoram Sipai pawl chu nasa taka tih duhdah leh nek chepna kar ah baihvai takin a kal ve zel a. Sawichhiatna te, tihduhdahna te, hnawhchhuah leh chhiatni thatni a ensante hial tawk thin mahse, an zam ngailo, Sipai rinawm an ni zel thin. Pu Kawlkhuma pawh chuan Calcutta Headquarter lamah te tan nasa taka la zelin, tichuan Kum 1929 January thla ah chuan Mizoram Sipai pawl kum ruk lai fahrah taka lo awm chu Headquarter in an rawn zawm leh ta a ni. Tichuan. Khawvel puma Chhandamna Sipai Pawl rawngbawlna kum 142 zet a lo liam hian Lal Sipai Pawl pawh in Mizoramah hian kum 90 champha hial kan lo thleng ve thei ta a ni.

[Drama chan kum hi 2007 SAY Rally - College veng Field-a neihah khan a ni a, Zoram Sipai Pawl kum 90 tlin kum a ni]